Đừng vội hoảng sợ với hạt vi nhựa trong nước uống, WHO chỉ ra nguy cơ gây hại sức khỏe thấp

Nhưng mọi kết luận cho tới thời điểm này mới chỉ là tạm thời, chúng ta cần nhiều nghiên cứu hơn để chắc chắn.


Hạt vi nhựa có ở khắp mọi nơi: trong không khí chúng ta thở, thực phẩm chúng ta ăn và nước chúng ta uống. Năm ngoái, một nghiên cứu đáng lo ngại đã tìm thấy hạt vi nhựa trong hơn 90% mẫu nước đóng chai phổ biến trên thị trường.


Một trong số các mẫu nước này có tới 10.000 hạt vi nhựa trong mỗi lít.


Ngay tại thời điểm nghiên cứu được công bố, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã quyết định làm một bản điều tra đánh giá về độ an toàn của nước nhiễm vi nhựa. Nhưng cũng phải mất tới hơn một năm, WHO bây giờ mới có được kết luận tạm thời về vấn đề này.


Theo đó, uống nước chứa hạt vi nhựa dường như không quá nguy hiểm như chúng ta tưởng tượng. Hạt vi nhựa không phải tác nhân gây bệnh như virus hoặc vi khuẩn, cũng không phải chất độc như chì.


Polyme nhựa thường được coi là có độc tính yếu, và kết quả nghiên cứu ban đầu cho thấy sự hấp thụ ở ruột cũng rất thấp. Nghe có vẻ an ủi, nhưng WHO nhấn mạnh đó chưa phải là kết luận cuối cùng.


Bởi có quá ít nghiên cứu về hạt vi nhựa trong nước uống, đến thời điểm này khoa học cũng chưa biết chúng có tiềm ẩn các nguy cơ lớn hơn hay không.


Đừng vội hoảng sợ với hạt vi nhựa trong nước uống, WHO chỉ ra nguy cơ gây hại sức khỏe thấp - Ảnh 1.

Đừng quá hoảng sợ với hạt vi nhựa trong nước uống, WHO chỉ ra nguy cơ gây hại sức khỏe thấp


"Chúng ta rất cần biết tác động của hạt vi nhựa tới sức khỏe, bởi chúng đã xuất hiện ở khắp mọi nơi - kể cả trong nước chúng ta uống", bà Maria Neira, giám đốc y tế công cộng tại WHO nói.


"Dựa trên những thông tin hạn chế mà chúng tôi có được, ô nhiễm hạt vi nhựa trong nước uống hiện nay dường như chưa gây ra nguy cơ sức khỏe. Nhưng chúng ta sẽ cần [cảnh giác và] tìm hiểu thêm".


Thông tin hạn chế mà bà Neira nhắc đến là chín nghiên cứu về hạt vi nhựa trong nước uống được WHO dùng để đánh giá, nhiều nghiên cứu trong đó còn khó có thể áp dụng để điều tra về độ an toàn của hạt vi nhựa.


Lý do vì mỗi nghiên cứu lại sử dụng các phương pháp và công cụ lấy mẫu phân tích khác nhau. Các nhà khoa học cũng khảo sát các hạt nhựa có kích thước khác nhau. Nghiên cứu về hạt vi nhựa đã hiếm, nghiên cứu về tác động của nó tới sức khỏe còn hiếm hơn nữa.


Nhưng qua phân tích này, WHO cũng rút ra được một số kết luận tạm thời. Đầu tiên là mô hình nhiễm vi nhựa vào nước uống. Các hạt nhựa lớn, có kích thước trên 150 micomet ít có xu hướng làm ô nhiễm được nguồn nước uống của chúng ta.


Các hạt vi nhựa nhỏ hơn xuất hiện nhiều hơn, và các hạt vi nhựa nhỏ nhất trong nước uống có kích thước dưới cả 1 micormet, nghĩa là chúng đạt tới kích thước nano.


Mặc dù vậy, nói nước uống có hạt vi nhựa chắc chắn gây hại tới sức khỏe thì không đúng. Polyme nhựa thường được coi là có độc tính thấp và kết quả ban đầu cho thấy sự hấp thụ ở ruột cũng rất thấp.


Đừng vội hoảng sợ với hạt vi nhựa trong nước uống, WHO chỉ ra nguy cơ gây hại sức khỏe thấp - Ảnh 2.

Các hạt vi nhựa có trong mẫu nước uống đóng chai


Trong nước uống có nhiều tác nhân gây hại thực sự đáng lo ngại hơn hạt vi nhựa rất nhiều. "Chúng là những vi sinh vật như virus và vi khuẩn, cũng như một số chất gây ô nhiễm hóa học như chì", Stuart Khan, một kỹ sư dân sự và môi trường tại Đại học New South Wales cho biết.


"Thông điệp quan trọng [từ báo cáo của WHO] tới các cơ quan quản lý nước là họ không nên quan tâm quá mức tới hạt vi nhựa, mà rút nguồn lực và sự chú ý ra khỏi những tác nhân thực sự gây ra những rủi ro sức khỏe cộng đồng trong nước uống".


Trước đây, đã từng có những nghiên cứu dự đoán rằng hạt vi nhựa xâm nhập vào ruột có thể giải phóng các chất độc hại hoặc phụ gia hóa học. Các chất này từng được biết đến như những tác nhân gây oxy hóa thậm chí ung thư.


WHO cũng đã xem xét các nghiên cứu này, nhưng họ cho thấy nguy cơ ấy chưa đáng lo ngại. Vấn đề là hầu hết các nghiên cứu mới chỉ tập trung điều tra các mảnh nhựa lớn trong nước, chứ chưa phải các hạt vi nhựa và nano nhựa.


"Do đó, không thể đưa ra bất kỳ kết luận chắc chắn nào về độc tính liên quan đến phơi nhiễm hạt vi nhựa trong nước uống, đặc biệt là với các hạt nhựa nhỏ nhất. Không có thông tin đáng tin cậy nào cho thấy đó là vấn đề đáng lo ngại", WHO viết trong báo cáo.


Đồng ý với điều này, phó giáo sư Duncan McGillivray đến từ Trường Khoa học Hóa học thuộc Đại học Auckland cho biết: "Thông điệp chính từ báo cáo là đừng hoảng sợ vì hạt vi nhựa- mọi nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn của chúng dường như thấp hơn nhiều so với các chất ô nhiễm tiềm năng khác như vi khuẩn và chất hóa học".


Đừng vội hoảng sợ với hạt vi nhựa trong nước uống, WHO chỉ ra nguy cơ gây hại sức khỏe thấp - Ảnh 3.

Mọi kết luận cho tới thời điểm này mới chỉ là tạm thời.


Nhưng phó giáo sư McGillivray nói thêm chúng ta cũng chưa thể thở dài nhẹ nhõm. "Còn quá nhiều điều mà chúng ta chưa biết về tác động của hạt vi nhựa tới sức khỏe, báo cáo của WHO khuyến khích thực hiện nhiều hơn các nghiên cứu như vậy", ông cho biết.


Đó cũng chính là quan điểm của Paul Harvey, một nhà khoa học môi trường tại Đại học Macquary. Ông nói rằng chúng ta không thể tư duy theo lối khoa học chưa tìm ra vấn đề thì là vấn đề không tồn tại.


Sự khan hiếm dữ liệu gây khó khăn cho việc đưa ra bất kỳ kết luận chắc chắn nào. Harvey dự đoán rằng nếu có nhiều hơn các nghiên cứu về mối liên hệ giữa hạt vi nhựa và sức khỏe, kết luận của WHO có thể sẽ khác.


Hiện cơ quan này cũng chưa thể xem xét tác động của hạt nano nhựa tới cơ thể. Đó là các hạt ở kích thước 1 phần tỷ mét. Trước đây, chúng ta đã xác định được các hạt nhựa nano này gây độc cho sinh vật biển, nhưng nghiên cứu trên người thì chưa có.


"Báo cáo nhấn mạnh hiện có rất ít nghiên cứu và hiểu biết xung quanh tác động sức khỏe của việc uống nước lẫn hạt vi nhựa", Harvey nói. Bởi vậy, mọi kết luận cho tới thời điểm này mới chỉ là tạm thời.


Cho đến khi chúng ta có đủ một khối dữ liệu đáng tin cậy, ảnh hưởng của hạt vi nhựa tới sức khỏe là điều chưa ai có thể dám chắc, ngay cả WHO.


Bạn có thể xem toàn văn báo cáo của WHO tại đây.


Tham khảo Scimex, Sciencealert, Theguidian


WHO cấm trẻ dưới 2 tuổi tiếp xúc với màn hình điện tử









Dung voi hoang so voi hat vi nhua trong nuoc uong, WHO chi ra nguy co gay hai suc khoe thap


Nhung moi ket luan cho toi thoi diem nay moi chi la tam thoi, chung ta can nhieu nghien cuu hon de chac chan.


Hat vi nhua co o khap moi noi: trong khong khi chung ta tho, thuc pham chung ta an va nuoc chung ta uong. Nam ngoai, mot nghien cuu dang lo ngai da tim thay hat vi nhua trong hon 90% mau nuoc dong chai pho bien tren thi truong.


Mot trong so cac mau nuoc nay co toi 10.000 hat vi nhua trong moi lit.


Ngay tai thoi diem nghien cuu duoc cong bo, To chuc Y te the gioi (WHO) da quyet dinh lam mot ban dieu tra danh gia ve do an toan cua nuoc nhiem vi nhua. Nhung cung phai mat toi hon mot nam, WHO bay gio moi co duoc ket luan tam thoi ve van de nay.


Theo do, uong nuoc chua hat vi nhua duong nhu khong qua nguy hiem nhu chung ta tuong tuong. Hat vi nhua khong phai tac nhan gay benh nhu virus hoac vi khuan, cung khong phai chat doc nhu chi.


Polyme nhua thuong duoc coi la co doc tinh yeu, va ket qua nghien cuu ban dau cho thay su hap thu o ruot cung rat thap. Nghe co ve an ui, nhung WHO nhan manh do chua phai la ket luan cuoi cung.


Boi co qua it nghien cuu ve hat vi nhua trong nuoc uong, den thoi diem nay khoa hoc cung chua biet chung co tiem an cac nguy co lon hon hay khong.


Dung voi hoang so voi hat vi nhua trong nuoc uong, WHO chi ra nguy co gay hai suc khoe thap - Anh 1.

Dung qua hoang so voi hat vi nhua trong nuoc uong, WHO chi ra nguy co gay hai suc khoe thap


"Chung ta rat can biet tac dong cua hat vi nhua toi suc khoe, boi chung da xuat hien o khap moi noi - ke ca trong nuoc chung ta uong", ba Maria Neira, giam doc y te cong cong tai WHO noi.


"Dua tren nhung thong tin han che ma chung toi co duoc, o nhiem hat vi nhua trong nuoc uong hien nay duong nhu chua gay ra nguy co suc khoe. Nhung chung ta se can [canh giac va] tim hieu them".


Thong tin han che ma ba Neira nhac den la chin nghien cuu ve hat vi nhua trong nuoc uong duoc WHO dung de danh gia, nhieu nghien cuu trong do con kho co the ap dung de dieu tra ve do an toan cua hat vi nhua.


Ly do vi moi nghien cuu lai su dung cac phuong phap va cong cu lay mau phan tich khac nhau. Cac nha khoa hoc cung khao sat cac hat nhua co kich thuoc khac nhau. Nghien cuu ve hat vi nhua da hiem, nghien cuu ve tac dong cua no toi suc khoe con hiem hon nua.


Nhung qua phan tich nay, WHO cung rut ra duoc mot so ket luan tam thoi. Dau tien la mo hinh nhiem vi nhua vao nuoc uong. Cac hat nhua lon, co kich thuoc tren 150 micomet it co xu huong lam o nhiem duoc nguon nuoc uong cua chung ta.


Cac hat vi nhua nho hon xuat hien nhieu hon, va cac hat vi nhua nho nhat trong nuoc uong co kich thuoc duoi ca 1 micormet, nghia la chung dat toi kich thuoc nano.


Mac du vay, noi nuoc uong co hat vi nhua chac chan gay hai toi suc khoe thi khong dung. Polyme nhua thuong duoc coi la co doc tinh thap va ket qua ban dau cho thay su hap thu o ruot cung rat thap.


Dung voi hoang so voi hat vi nhua trong nuoc uong, WHO chi ra nguy co gay hai suc khoe thap - Anh 2.

Cac hat vi nhua co trong mau nuoc uong dong chai


Trong nuoc uong co nhieu tac nhan gay hai thuc su dang lo ngai hon hat vi nhua rat nhieu. "Chung la nhung vi sinh vat nhu virus va vi khuan, cung nhu mot so chat gay o nhiem hoa hoc nhu chi", Stuart Khan, mot ky su dan su va moi truong tai Dai hoc New South Wales cho biet.


"Thong diep quan trong [tu bao cao cua WHO] toi cac co quan quan ly nuoc la ho khong nen quan tam qua muc toi hat vi nhua, ma rut nguon luc va su chu y ra khoi nhung tac nhan thuc su gay ra nhung rui ro suc khoe cong dong trong nuoc uong".


Truoc day, da tung co nhung nghien cuu du doan rang hat vi nhua xam nhap vao ruot co the giai phong cac chat doc hai hoac phu gia hoa hoc. Cac chat nay tung duoc biet den nhu nhung tac nhan gay oxy hoa tham chi ung thu.


WHO cung da xem xet cac nghien cuu nay, nhung ho cho thay nguy co ay chua dang lo ngai. Van de la hau het cac nghien cuu moi chi tap trung dieu tra cac manh nhua lon trong nuoc, chu chua phai cac hat vi nhua va nano nhua.


"Do do, khong the dua ra bat ky ket luan chac chan nao ve doc tinh lien quan den phoi nhiem hat vi nhua trong nuoc uong, dac biet la voi cac hat nhua nho nhat. Khong co thong tin dang tin cay nao cho thay do la van de dang lo ngai", WHO viet trong bao cao.


Dong y voi dieu nay, pho giao su Duncan McGillivray den tu Truong Khoa hoc Hoa hoc thuoc Dai hoc Auckland cho biet: "Thong diep chinh tu bao cao la dung hoang so vi hat vi nhua- moi nguy co suc khoe tiem an cua chung duong nhu thap hon nhieu so voi cac chat o nhiem tiem nang khac nhu vi khuan va chat hoa hoc".


Dung voi hoang so voi hat vi nhua trong nuoc uong, WHO chi ra nguy co gay hai suc khoe thap - Anh 3.

Moi ket luan cho toi thoi diem nay moi chi la tam thoi.


Nhung pho giao su McGillivray noi them chung ta cung chua the tho dai nhe nhom. "Con qua nhieu dieu ma chung ta chua biet ve tac dong cua hat vi nhua toi suc khoe, bao cao cua WHO khuyen khich thuc hien nhieu hon cac nghien cuu nhu vay", ong cho biet.


Do cung chinh la quan diem cua Paul Harvey, mot nha khoa hoc moi truong tai Dai hoc Macquary. Ong noi rang chung ta khong the tu duy theo loi khoa hoc chua tim ra van de thi la van de khong ton tai.


Su khan hiem du lieu gay kho khan cho viec dua ra bat ky ket luan chac chan nao. Harvey du doan rang neu co nhieu hon cac nghien cuu ve moi lien he giua hat vi nhua va suc khoe, ket luan cua WHO co the se khac.


Hien co quan nay cung chua the xem xet tac dong cua hat nano nhua toi co the. Do la cac hat o kich thuoc 1 phan ty met. Truoc day, chung ta da xac dinh duoc cac hat nhua nano nay gay doc cho sinh vat bien, nhung nghien cuu tren nguoi thi chua co.


"Bao cao nhan manh hien co rat it nghien cuu va hieu biet xung quanh tac dong suc khoe cua viec uong nuoc lan hat vi nhua", Harvey noi. Boi vay, moi ket luan cho toi thoi diem nay moi chi la tam thoi.


Cho den khi chung ta co du mot khoi du lieu dang tin cay, anh huong cua hat vi nhua toi suc khoe la dieu chua ai co the dam chac, ngay ca WHO.


Ban co the xem toan van bao cao cua WHO tai day.


Tham khao Scimex, Sciencealert, Theguidian


WHO cam tre duoi 2 tuoi tiep xuc voi man hinh dien tu


Đừng vội hoảng sợ với hạt vi nhựa trong nước uống, WHO chỉ ra nguy cơ gây hại sức khỏe thấp

Nhưng mọi kết luận cho tới thời điểm này mới chỉ là tạm thời, chúng ta cần nhiều nghiên cứu hơn để chắc chắn.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: