3 người đàn ông quan trọng nhất trong ngành AI vừa nhận Giải thưởng Turing danh giá kèm 1 triệu USD

Họ là những người đặt viên gạch nền quan trọng, và chính họ cũng tỏ ra đôi chút lo lắng về tương lai của AI.


Tuần vừa rồi, Giải thưởng Turing trị giá 1 triệu USD đã có chủ. Nếu như bạn chưa rõ: người ta vẫn hay gọi đây là "giải Nobel cho ngành máy tính", và những cá nhân vinh dự nhận giải là Yanh LeCun, Geofrey Hinton và Yoshua Bengio vì những cống hiến mang tính tiên phong trong ngành trí tuệ nhân tạo.


Đằng sau thành công của họ là một câu chuyện dài đáng kể và đáng nghe.


3 người đàn ông quan trọng nhất trong ngành AI vừa nhận Giải thưởng Turing danh giá kèm 1 triệu USD - Ảnh 1.

Từ trái sang phải: Yanh LeCun, Geofrey Hinton và Yoshua Bengio.


Thập niên 80, các nhà nghiên cứu hứng thú vô cùng với khái niệm mới toanh về mạng neural, một mạng máy tính nhân tạo có cơ chế hoạt động tương tự với não người. Ý tưởng nền móng không xoay quanh việc theo sát một chuỗi những quy tắc thông thường, mà để mạng neural tự "học" theo cách một con người sẽ học: tự nhìn ngắm thế giới và biết nhiều hơn qua trải nghiệm.


Họ có thể khởi động hệ thống mà không cần lập trình sẵn những khái niệm, không cần đưa ra kết luận cho các dữ liệu liên quan tới thế giới xung quanh cỗ máy hay cách vận dụng những dữ liệu ấy.


Nhưng sau nhiều năm nghiên cứu, lĩnh vực này không đạt được kỳ vọng. Cách thức "học" của máy không hoàn chỉnh, hiệu năng kém hơn nhiều những cỗ máy trí tuệ nhân tạo tuân theo một bộ quy tắc cụ thể. Đến thập niên 90, lĩnh vực AI tìm tới những hướng đi khác.


3 người đàn ông quan trọng nhất trong ngành AI vừa nhận Giải thưởng Turing danh giá kèm 1 triệu USD - Ảnh 2.

Hinton, LeCun và Bengio không từ bỏ ý tưởng cũ. Họ tiếp tục tinh chỉnh mạng neural, và đạt được những tiến bộ đáng kể, ví dụ như việc thêm các "lớp phủ" cho AI – một cấu trúc cho phép sắp xếp các "neuron thần kinh" của máy để tăng hiệu năng. Sau nhiều tháng ngày nghiên cứu, họ khẳng định được rằng mạng neural chính là tương lai của ngành AI; chúng "chỉ" cần siêu máy tính đủ mạnh và một lượng lớn dữ liệu để hoạt động hiệu quả.


Ta không có máy tính đủ mạnh để vận dụng tối đa sức mạnh của neural network cho tới đầu thập kỷ này. Khi có những siêu máy tính đầu tiên, các hệ thống trí tuệ nhân tạo bắt đầu có những đột phá.


Đột nhiên, AI và mạng neural có thể nhận diện hình ảnh, dịch thuật, nhận dạng giọng nói, chơi game, nghiên cứu sinh học, thậm chí tạo ra những văn bản văn học đủ để thuyết phục người khác rằng có người đứng đằng sau viết nên.


3 người đàn ông quan trọng nhất trong ngành AI vừa nhận Giải thưởng Turing danh giá kèm 1 triệu USD - Ảnh 3.

Ta bắt đầu tìm ra những cách tinh chỉnh mạng neural mới để hệ thống hiệu quả hơn. Mẫu AI do Hinton, LeCun và Bengio dần khẳng định được chỗ đứng cao nhất trong ngành trí tuệ nhân tạo. Đến ngày hôm nay, LeCun đã là phó chủ tịch và giám đốc khoa học AI cho Facebook, Hinton làm việc cho Google Brain và công tác tại Đại học Toronto, Bengio thành lập trung tâm nghiên cứu tại Đại học Montreal.


Trên khắp thế giới, ngành AI bắt đầu phát triển với hàng ngàn nhà nghiên cứu mới, hàng tỷ USD được đổ vào ngành nghề đầy triển vọng, ta khám phá ra hàng loạt công dụng mới của AI. Chẳng lạ lùng gì khi Yanh LeCun, Geofrey Hinton và Yoshua Bengio bước lên nhận Giải thưởng Turing danh giá.


Những câu hỏi mới đặt ra cho ngành nghề vừa xuất hiện


Dọc quá trình phát triển tưng bừng của AI là một loạt những câu hỏi về tương lai. Người ta bắt đầu nghĩ tới sự cần thiết của những bộ luật áp dụng lên AI, những ảnh hưởng có thể có lên xã hội hiện đại.


Có nhiều lý do để đặt câu hỏi, nhưng lý do chính để lo lắng là tốc độ phát triển của AI quả thực … thần kỳ. Mười năm trước, người ta an tâm khi biết AI tiên tiến – thứ con người phải dè chừng – phải cả thế kỷ nữa mới xuất hiện.


Ngày nay, có những thiết bị AI chỉ nằm gọn trên tay người dùng. Những hệ thống AI có khả năng gây lo lắng đã gõ cửa nhà chúng ta, không rõ một hệ thống AI vượt khả năng con người trong nhiều lĩnh vực đang ở cách thời điểm hiện tại bao xa.


3 người đàn ông quan trọng nhất trong ngành AI vừa nhận Giải thưởng Turing danh giá kèm 1 triệu USD - Ảnh 4.

LeCun, Bengio và Hinton đều nhìn vào vấn đề đạo đức AI bằng con mắt nghiêm trọng. LeCun không tỏ rõ lo lắng về tương lai nhân loại bị AI tiêu diệt, nhưng vẫn cho rằng cần người giám sát tiến trình phát triển của trí tuệ nhân tạo. Hinton, người bi quan nhất trong "bộ ba nguyên tử", thì đưa ra lo ngại về việc hoặc chiến tranh hạt nhân, hoặc một thảm họa toàn cầu gì đó sẽ diễn ra trước khi AI có cơ hội nắm quyền.


Trong cuốn sách Những Kiến trúc sư của Sự thông minh, Bengio nói:


"Nếu ở thế kỷ 19, ta có thể nhìn trước tương lai để biết được kết cục của Cách mạng Công nghiệp, có lẽ ta đã biết để mà tránh hậu quả.


"Vấn đề ta đối diện lần này đây, ta sẽ không có tới một thế kỷ để biết được kết quả của quá trình phát triển hiện tại, và những hậu quả có khi còn để lại ảnh hưởng sâu sắc hơn trước. Tốt nhất là ta nên nghĩ tới hậu quả dần đi".


Ta không thể đoán trước tương lai. Nhưng mười năm qua, chứng kiến tốc độ phát triển của AI, ta cũng mường tượng ra phần nào thế giới tương lai rồi. Điều hợp lý nhất có thể làm là hãy chèo lái quả tên lửa siêu tốc mang tên AI đi đúng hướng, để nó tới được miền đất hứa mà ta vẫn mơ tới.


Tại sao CAPTCHA ngày càng khó? Vì đây là cuộc chạy đua vũ trang giữa AI và con người







3 nguoi dan ong quan trong nhat trong nganh AI vua nhan Giai thuong Turing danh gia kem 1 trieu USD


Ho la nhung nguoi dat vien gach nen quan trong, va chinh ho cung to ra doi chut lo lang ve tuong lai cua AI.


Tuan vua roi, Giai thuong Turing tri gia 1 trieu USD da co chu. Neu nhu ban chua ro: nguoi ta van hay goi day la "giai Nobel cho nganh may tinh", va nhung ca nhan vinh du nhan giai la Yanh LeCun, Geofrey Hinton va Yoshua Bengio vi nhung cong hien mang tinh tien phong trong nganh tri tue nhan tao.


Dang sau thanh cong cua ho la mot cau chuyen dai dang ke va dang nghe.


3 nguoi dan ong quan trong nhat trong nganh AI vua nhan Giai thuong Turing danh gia kem 1 trieu USD - Anh 1.

Tu trai sang phai: Yanh LeCun, Geofrey Hinton va Yoshua Bengio.


Thap nien 80, cac nha nghien cuu hung thu vo cung voi khai niem moi toanh ve mang neural, mot mang may tinh nhan tao co co che hoat dong tuong tu voi nao nguoi. Y tuong nen mong khong xoay quanh viec theo sat mot chuoi nhung quy tac thong thuong, ma de mang neural tu "hoc" theo cach mot con nguoi se hoc: tu nhin ngam the gioi va biet nhieu hon qua trai nghiem.


Ho co the khoi dong he thong ma khong can lap trinh san nhung khai niem, khong can dua ra ket luan cho cac du lieu lien quan toi the gioi xung quanh co may hay cach van dung nhung du lieu ay.


Nhung sau nhieu nam nghien cuu, linh vuc nay khong dat duoc ky vong. Cach thuc "hoc" cua may khong hoan chinh, hieu nang kem hon nhieu nhung co may tri tue nhan tao tuan theo mot bo quy tac cu the. Den thap nien 90, linh vuc AI tim toi nhung huong di khac.


3 nguoi dan ong quan trong nhat trong nganh AI vua nhan Giai thuong Turing danh gia kem 1 trieu USD - Anh 2.

Hinton, LeCun va Bengio khong tu bo y tuong cu. Ho tiep tuc tinh chinh mang neural, va dat duoc nhung tien bo dang ke, vi du nhu viec them cac "lop phu" cho AI – mot cau truc cho phep sap xep cac "neuron than kinh" cua may de tang hieu nang. Sau nhieu thang ngay nghien cuu, ho khang dinh duoc rang mang neural chinh la tuong lai cua nganh AI; chung "chi" can sieu may tinh du manh va mot luong lon du lieu de hoat dong hieu qua.


Ta khong co may tinh du manh de van dung toi da suc manh cua neural network cho toi dau thap ky nay. Khi co nhung sieu may tinh dau tien, cac he thong tri tue nhan tao bat dau co nhung dot pha.


Dot nhien, AI va mang neural co the nhan dien hinh anh, dich thuat, nhan dang giong noi, choi game, nghien cuu sinh hoc, tham chi tao ra nhung van ban van hoc du de thuyet phuc nguoi khac rang co nguoi dung dang sau viet nen.


3 nguoi dan ong quan trong nhat trong nganh AI vua nhan Giai thuong Turing danh gia kem 1 trieu USD - Anh 3.

Ta bat dau tim ra nhung cach tinh chinh mang neural moi de he thong hieu qua hon. Mau AI do Hinton, LeCun va Bengio dan khang dinh duoc cho dung cao nhat trong nganh tri tue nhan tao. Den ngay hom nay, LeCun da la pho chu tich va giam doc khoa hoc AI cho Facebook, Hinton lam viec cho Google Brain va cong tac tai Dai hoc Toronto, Bengio thanh lap trung tam nghien cuu tai Dai hoc Montreal.


Tren khap the gioi, nganh AI bat dau phat trien voi hang ngan nha nghien cuu moi, hang ty USD duoc do vao nganh nghe day trien vong, ta kham pha ra hang loat cong dung moi cua AI. Chang la lung gi khi Yanh LeCun, Geofrey Hinton va Yoshua Bengio buoc len nhan Giai thuong Turing danh gia.


Nhung cau hoi moi dat ra cho nganh nghe vua xuat hien


Doc qua trinh phat trien tung bung cua AI la mot loat nhung cau hoi ve tuong lai. Nguoi ta bat dau nghi toi su can thiet cua nhung bo luat ap dung len AI, nhung anh huong co the co len xa hoi hien dai.


Co nhieu ly do de dat cau hoi, nhung ly do chinh de lo lang la toc do phat trien cua AI qua thuc … than ky. Muoi nam truoc, nguoi ta an tam khi biet AI tien tien – thu con nguoi phai de chung – phai ca the ky nua moi xuat hien.


Ngay nay, co nhung thiet bi AI chi nam gon tren tay nguoi dung. Nhung he thong AI co kha nang gay lo lang da go cua nha chung ta, khong ro mot he thong AI vuot kha nang con nguoi trong nhieu linh vuc dang o cach thoi diem hien tai bao xa.


3 nguoi dan ong quan trong nhat trong nganh AI vua nhan Giai thuong Turing danh gia kem 1 trieu USD - Anh 4.

LeCun, Bengio va Hinton deu nhin vao van de dao duc AI bang con mat nghiem trong. LeCun khong to ro lo lang ve tuong lai nhan loai bi AI tieu diet, nhung van cho rang can nguoi giam sat tien trinh phat trien cua tri tue nhan tao. Hinton, nguoi bi quan nhat trong "bo ba nguyen tu", thi dua ra lo ngai ve viec hoac chien tranh hat nhan, hoac mot tham hoa toan cau gi do se dien ra truoc khi AI co co hoi nam quyen.


Trong cuon sach Nhung Kien truc su cua Su thong minh, Bengio noi:


"Neu o the ky 19, ta co the nhin truoc tuong lai de biet duoc ket cuc cua Cach mang Cong nghiep, co le ta da biet de ma tranh hau qua.


"Van de ta doi dien lan nay day, ta se khong co toi mot the ky de biet duoc ket qua cua qua trinh phat trien hien tai, va nhung hau qua co khi con de lai anh huong sau sac hon truoc. Tot nhat la ta nen nghi toi hau qua dan di".


Ta khong the doan truoc tuong lai. Nhung muoi nam qua, chung kien toc do phat trien cua AI, ta cung muong tuong ra phan nao the gioi tuong lai roi. Dieu hop ly nhat co the lam la hay cheo lai qua ten lua sieu toc mang ten AI di dung huong, de no toi duoc mien dat hua ma ta van mo toi.


Tai sao CAPTCHA ngay cang kho? Vi day la cuoc chay dua vu trang giua AI va con nguoi

3 người đàn ông quan trọng nhất trong ngành AI vừa nhận Giải thưởng Turing danh giá kèm 1 triệu USD

Họ là những người đặt viên gạch nền quan trọng, và chính họ cũng tỏ ra đôi chút lo lắng về tương lai của AI.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: