Canh tác đậu phộng bằng cơ giới

Sản phẩm đầu ra của đề tài nghiên cứu khoa học này được kỳ vọng trở thành phương thức hỗ trợ người nông dân giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất trong gieo trồng và thu hoạch đậu phộng, gia tăng sức cạnh tranh với nông sản ngoại nhập cả về chất lượng lẫn giá thành.



Tại Việt Nam, đậu phộng là loại nông sản được trồng ở nhiều địa phương, đạt sản lượng khoảng 530.000 tấn (chiếm khoảng 2% sản lượng toàn cầu). Theo số liệu thống kê, trong giai đoạn 10 năm (2006 - 2015) thì diện tích gieo trồng có xu hướng giảm từ 246,7 nghìn ha xuống còn khoảng 200 nghìn ha, nhưng năng suất có tăng từ 18,7 tạ/ha lên 22,7 tạ/ha.


Còn tại một số quốc gia như Mỹ, Úc hay Trung Quốc, những nông trại sản xuất nông nghiệp quy mô lớn thường sử dụng loại máy gieo đa năng (có thêm chức năng bón phân, phun thuốc trừ sâu, trải bạt…) năng suất cao để gieo trồng đậu phộng trên những lô thửa lớn. Tuy nhiên, những loại máy cỡ lớn này không phù hợp với điều kiện ruộng nhỏ hẹp và tập quán canh tác của người nông dân Việt Nam, đồng thời các đơn vị trong nước cũng chưa chế tạo được máy gieo có độ tin cậy về chất lượng, hiệu quả kinh tế - kỹ thuật chưa cao, nên người nông dân vẫn phải gieo hạt thủ công, quy mô sản xuất còn manh mún, lạc hậu.


Những rào cản về kỹ thuật đang hạn chế sự phát triển của việc sản xuất đậu phộng, dù đây là 1 trong 4 loại cây trồng cạn (gồm bắp, đậu nành, đậu phộng và mè) đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở các tỉnh phía Nam.


Với mục tiêu ứng dụng cơ giới hóa vào nông nghiệp, từ sự hỗ trợ của Sở KHCN TP.HCM, Phân viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch (thuộc Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch - Bộ NN-PTNN) đã tiến hành nghiên cứu, chế tạo thành công hệ thống máy gieo trồng và thu hoạch đậu phộng (lạc) phục vụ quy trình canh tác phổ biến tại các tỉnh thành khu vực phía Nam.


Hệ thống máy gieo trồng và thu hoạch đậu phộng bao gồm 3 mẫu máy là máy gieo khí tự động 5 hàng MGL-5, máy đào giũ MĐGL-1,2, máy bứt trái MBL-300.


Về mặt kỹ thuật, máy gieo MGL-5 làm việc trên đất đã được làm đất kỹ, đảm bảo tơi, xốp, sạch cỏ và trong thời gian không mưa. Khác các máy gieo thông thường, máy có thêm bộ phận lên liếp và san phẳng để tạo rãnh tưới tiêu. Lúc vận hành, cần 1 người lái máy kéo và có thể 1 người phụ (quan sát, điều chỉnh, bổ sung hạt giống...).


Khi máy di chuyển, bộ phận rạch hàng loại đĩa sẽ lăn theo cắt đất, tàn dư thực vật và gạt/ép đất sang bên cạnh để tạo thành rãnh. Nhóm nghiên cứu chọn loại đĩa kép dạng phẳng tạo một nêm 8-12 chỉ ép đất sang 2 bên và cho phép lắp thêm bộ phận hạn chế độ sâu rạch hàng. Tuy phức tạp hơn các loại bộ phận rạch hàng cố định nhưng bộ phận này có thể làm việc trên đất dính, âm, còn lẫn cỏ, rác, đất chuẩn bị không kỹ, bởi nếu dùng loại đĩa cong dạng chảo sẽ đưa lớp đất ẩm ở dưới lên, không có lợi, nhất là ở nơi đất khô hạn.


Máy được liên hợp với máy kéo 4 bánh có công suất 30-50 HP, có trục thu công suất 1 tốc độ tiêu chuẩn (540 vòng/phút) nếu gieo giống hạt nhỏ và 2 tốc độ (thông thường 540 và 1000 vòng/phút) khi gieo hạt lớn, có hệ thống nâng hạ thủy lực tốt (nâng tối thiểu 500 kg). Bộ phận gieo hạt của máy kế thừa bộ phận gieo khí động (chân không) của loại máy gieo SPC-6 (xuất xứ Rumani), có khả năng làm việc ổn định, nhỏ gọn, công nghệ chế tạo đúc gang không phức tạp và hoàn toàn có thể sản xuất ở ngay trong nước.


Do máy có thể thay đổi số hàng và khoảng cách hàng, nên kết cấu các khung nhánh độc lập để khi cần gieo bao nhiêu hàng thì bấy nhiêu nhánh được lắp và khoảng cách giữa các nhánh có thể mở rộng hoặc thu hẹp. Mỗi khung nhánh liên kết các bộ phận độc lập: rạch hàng, gieo, lấp hạt - nén đất. Để đảm bảo độ sâu gieo khi liên hợp máy làm việc trên mặt đồng không bằng phẳng, các khung nhánh độc lập được liên kết với khung chính bằng bộ phận chép hình cơ cấu hình bình hành. Bởi thế, máy hoạt động ổn định, không gây tổn thương hạt gieo và có thể gieo tốt nhiều loại hạt khác như ngô, đậu tương, lúa...


Trong khi đó, máy đào giũ MĐGL-1,2 có khả năng thu hoạch đậu phộng đã đạt chỉ số thu hoạch trên nền đất khô, ruộng ít cỏ dại. Máy được treo sau máy kéo 4 bánh, công suất 30-45 HP. Lúc vận hành máy chỉ cần 1 người lái máy kéo. Khi hoạt động, lưỡi đào sâu 10-12cm, cắt ngang phần rễ cọc của cây đậu phộng, nâng toàn bộ lớp đất chức trái trượt lên hàng răng tách đất và được các răng băng giũ nâng lên, giũ sạch đất và đưa về phía sau, rơi vào cơ cấu gom và được rải trên mặt đồng.


Với độ sâu đủ để không sót quả trong đất, không phạm vào trái nên không gây vỡ, xích giũ tốt nên hầu như không còn đất lẫn vào cây sau khi đào giũ.


Còn về máy bứt trái MBL-300, thì đây là loại máy đập tách trái đậu phộng sau khi cây đã được đào hoặc nhổ khỏi đất. Máy làm việc ngoài đồng khi thời tiết khô ráo, song vẫn có thể làm việc khi trời mưa nếu có mái che. Tuy có khả năng bứt trái đậu phộng cả tươi lẫn khô với độ ẩm từ 30-70%, nhưng máy sẽ đạt năng suất cao hơn đối với quả đậu phộng đã được phơi ngoài đồng 2-4 ngày sau khi đào hoặc nhổ (để giảm bớt ẩm độ, trái trở nên cứng hơn, đất bám trên trái dễ bong tróc).


Theo ước tính, việc trang bị máy bứt trái MBL-300 có thời gian thu hồi vốn chỉ sau 1 năm, hiệu quả vốn đầu tư khoảng 4,5 lần, giảm chi phí so phương pháp thủ công 45,26%. Máy gieo khí tự động 5 hàng MGL-5 có thời gian thu hồi vốn lâu hơn – khoảng 1,6 năm, hiệu quả vốn đầu tư khoảng 1,3 lần, giảm chi phí so phương pháp thủ công 34,4%. Riêng máy đào giũ ĐGL-1,2 cần thêm thời gian để khắc phục hiện tượng ùn ứ cây đậu phộng đã đào ngay trên lưỡi đào.


Vì lý do này, nhóm nghiên cứu cũng đề xuất Sở KHCN TP.HCM triển khai xây dựng mô hình ứng dụng khoảng 5 ha với 3-4 loại giống khác nhau tại Củ Chi hoặc Long An nhằm so sánh hiệu quả trồng các loại giống khác nhau, làm cơ sở thay đổi tập quán gieo trồng đậu phộng và hoàn thiện hệ thống máy gieo trồng và thu hoạch đậu phộng nói trên.


PC WORLD VN, 01/2019









Canh tac dau phong bang co gioi


San pham dau ra cua de tai nghien cuu khoa hoc nay duoc ky vong tro thanh phuong thuc ho tro nguoi nong dan giam chi phi san xuat, nang cao nang suat trong gieo trong va thu hoach dau phong, gia tang suc canh tranh voi nong san ngoai nhap ca ve chat luong lan gia thanh.



Tai Viet Nam, dau phong là loai nông san duoc trong o nhieu dia phuong, dat san luong khoang 530.000 tan (chiem khoang 2% san luong toàn cau). Theo so lieu thong kê, trong giai doan 10 nam (2006 - 2015) thì dien tích gieo trong có xu huong giam tu 246,7 nghìn ha xuong còn khoang 200 nghìn ha, nhung nang suat có tang tu 18,7 ta/ha lên 22,7 ta/ha.


Còn tai mot so quoc gia nhu My, Úc hay Trung Quoc, nhung nông trai san xuat nông nghiep quy mô lon thuong su dung loai máy gieo da nang (có thêm chuc nang bón phân, phun thuoc tru sâu, trai bat…) nang suat cao de gieo trong dau phong trên nhung lô thua lon. Tuy nhiên, nhung loai máy co lon này không phù hop voi dieu kien ruong nho hep và tap quán canh tác cua nguoi nông dân Viet Nam, dong thoi các don vi trong nuoc cung chua che tao duoc máy gieo có do tin cay ve chat luong, hieu qua kinh te - ky thuat chua cao, nên nguoi nông dân van phai gieo hat thu công, quy mô san xuat còn manh mún, lac hau.


Nhung rào can ve ky thuat dang han che su phát trien cua viec san xuat dau phong, dù dây là 1 trong 4 loai cây trong can (gom bap, dau nành, dau phong và mè) dóng vai trò quan trong trong viec chuyen doi co cau cây trong o các tinh phía Nam.


Voi muc tiêu ung dung co gioi hóa vào nông nghiep, tu su ho tro cua So KHCN TP.HCM, Phân vien Co dien nông nghiep và Công nghe sau thu hoach (thuoc Vien Co dien nông nghiep và Công nghe sau thu hoach - Bo NN-PTNN) dã tien hành nghiên cuu, che tao thành công he thong máy gieo trong và thu hoach dau phong (lac) phuc vu quy trình canh tác pho bien tai các tinh thành khu vuc phía Nam.


He thong máy gieo trong và thu hoach dau phong bao gom 3 mau máy là máy gieo khí tu dong 5 hàng MGL-5, máy dào giu MDGL-1,2, máy but trái MBL-300.


Ve mat ky thuat, máy gieo MGL-5 làm viec trên dat dã duoc làm dat ky, dam bao toi, xop, sach co và trong thoi gian không mua. Khác các máy gieo thông thuong, máy có thêm bo phan lên liep và san phang de tao rãnh tuoi tiêu. Lúc van hành, can 1 nguoi lái máy kéo và có the 1 nguoi phu (quan sát, dieu chinh, bo sung hat giong...).


Khi máy di chuyen, bo phan rach hàng loai dia se lan theo cat dat, tàn du thuc vat và gat/ép dat sang bên canh de tao thành rãnh. Nhóm nghiên cuu chon loai dia kép dang phang tao mot nêm 8-12 chi ép dat sang 2 bên và cho phép lap thêm bo phan han che do sâu rach hàng. Tuy phuc tap hon các loai bo phan rach hàng co dinh nhung bo phan này có the làm viec trên dat dính, âm, còn lan co, rác, dat chuan bi không ky, boi neu dùng loai dia cong dang chao se dua lop dat am o duoi lên, không có loi, nhat là o noi dat khô han.


Máy duoc liên hop voi máy kéo 4 bánh có công suat 30-50 HP, có truc thu công suat 1 toc do tiêu chuan (540 vòng/phút) neu gieo giong hat nho và 2 toc do (thông thuong 540 và 1000 vòng/phút) khi gieo hat lon, có he thong nâng ha thuy luc tot (nâng toi thieu 500 kg). Bo phan gieo hat cua máy ke thua bo phan gieo khí dong (chân không) cua loai máy gieo SPC-6 (xuat xu Rumani), có kha nang làm viec on dinh, nho gon, công nghe che tao dúc gang không phuc tap và hoàn toàn có the san xuat o ngay trong nuoc.


Do máy có the thay doi so hàng và khoang cách hàng, nên ket cau các khung nhánh doc lap de khi can gieo bao nhiêu hàng thì bay nhiêu nhánh duoc lap và khoang cách giua các nhánh có the mo rong hoac thu hep. Moi khung nhánh liên ket các bo phan doc lap: rach hàng, gieo, lap hat - nén dat. De dam bao do sâu gieo khi liên hop máy làm viec trên mat dong không bang phang, các khung nhánh doc lap duoc liên ket voi khung chính bang bo phan chép hình co cau hình bình hành. Boi the, máy hoat dong on dinh, không gây ton thuong hat gieo và có the gieo tot nhieu loai hat khác nhu ngô, dau tuong, lúa...


Trong khi dó, máy dào giu MDGL-1,2 có kha nang thu hoach dau phong dã dat chi so thu hoach trên nen dat khô, ruong ít co dai. Máy duoc treo sau máy kéo 4 bánh, công suat 30-45 HP. Lúc van hành máy chi can 1 nguoi lái máy kéo. Khi hoat dong, luoi dào sâu 10-12cm, cat ngang phan re coc cua cây dau phong, nâng toàn bo lop dat chuc trái truot lên hàng rang tách dat và duoc các rang bang giu nâng lên, giu sach dat và dua ve phía sau, roi vào co cau gom và duoc rai trên mat dong.


Voi do sâu du de không sót qua trong dat, không pham vào trái nên không gây vo, xích giu tot nên hau nhu không còn dat lan vào cây sau khi dào giu.


Còn ve máy but trái MBL-300, thì dây là loai máy dap tách trái dau phong sau khi cây dã duoc dào hoac nho khoi dat. Máy làm viec ngoài dong khi thoi tiet khô ráo, song van có the làm viec khi troi mua neu có mái che. Tuy có kha nang but trái dau phong ca tuoi lan khô voi do am tu 30-70%, nhung máy se dat nang suat cao hon doi voi qua dau phong dã duoc phoi ngoài dong 2-4 ngày sau khi dào hoac nho (de giam bot am do, trái tro nên cung hon, dat bám trên trái de bong tróc).


Theo uoc tính, viec trang bi máy but trái MBL-300 có thoi gian thu hoi von chi sau 1 nam, hieu qua von dau tu khoang 4,5 lan, giam chi phí so phuong pháp thu công 45,26%. Máy gieo khí tu dong 5 hàng MGL-5 có thoi gian thu hoi von lâu hon – khoang 1,6 nam, hieu qua von dau tu khoang 1,3 lan, giam chi phí so phuong pháp thu công 34,4%. Riêng máy dào giu DGL-1,2 can thêm thoi gian de khac phuc hien tuong ùn u cây dau phong dã dào ngay trên luoi dào.


Vì lý do này, nhóm nghiên cuu cung de xuat So KHCN TP.HCM trien khai xây dung mô hình ung dung khoang 5 ha voi 3-4 loai giong khác nhau tai Cu Chi hoac Long An nham so sánh hieu qua trong các loai giong khác nhau, làm co so thay doi tap quán gieo trong dau phong và hoàn thien he thong máy gieo trong và thu hoach dau phong nói trên.


PC WORLD VN, 01/2019


Canh tác đậu phộng bằng cơ giới

Sản phẩm đầu ra của đề tài nghiên cứu khoa học này được kỳ vọng trở thành phương thức hỗ trợ người nông dân giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất trong gieo trồng và thu hoạch đậu phộng, gia tăng sức cạnh tranh với nông sản ngoại nhập cả về chất lượng lẫn giá thành.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: