Một mình nhà khoa học Trung Quốc thì không thể chỉnh sửa gen người, phía sau ông ấy là sự hỗ trợ của 2 công ty Mỹ

Một công ty nói rằng He Jiankui đã vi phạm điều khoản, một công ty không trả lời báo giới.


Vào năm 2015, một ủy ban 12 người – bao gồm cả hai nhà đồng phát minh ra công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR là Jennifer Doudna và Emmanuelle Charpentier – đã cùng nhau tổ chức một Hội nghị thượng đỉnh quốc tế đầu tiên bàn về vấn đề chỉnh sửa gen người.


Trong hội nghị này, các nhà khoa học trên khắp thế giới đã cùng đồng thuận trước một tuyên bố chung về trách nhiệm của mình, khi họ đang thực hiện các nghiên cứu thúc đẩy khoa học thay đổi vĩnh viễn DNA của loài người Homo sapiens.


Cùng với nhiều tiến bộ khác đang nảy sinh tự do bên trong chiếc tháp ngà sinh học, mối quan tâm khi đó là đâu đó trên thế giới sẽ có một nhà khoa học nào đó, chỉ cần là người có một chút chuyên môn về CRISPR, đã có thể tự khởi xướng và tiến hành một thí nghiệm chỉnh sửa gen người, để tạo ra những đứa bé "được thiết kế".


Một mình nhà khoa học Trung Quốc thì không thể chỉnh sửa gen người, phía sau ông ấy là sự hỗ trợ của 2 công ty Mỹ - Ảnh 1.

He Jiankui (giữa) nhà khoa học Trung Quốc tuyên bố đã tạo ra 2 đứa trẻ chỉnh sửa gen đầu tiên trên thế giới


Và cũng không cần phải chờ đợi quá lâu, chỉ 3 năm sau, mối lo ngại của cộng đồng khoa học đã trở thành hiện thực. Tuần trước, một nhà khoa học người Trung Quốc tên là He Jiankui tuyên bố ông đã thực hiện một thí nghiệm đầu tiên như vậy.


Trong đó, He Jiankui nói mình đã sử dụng CRISPR để chỉnh sửa gen phôi thai và đưa phôi này vào tử cung một người phụ nữ. Kết quả, 2 đứa trẻ đầu tiên trên thế giới được chỉnh sửa gen đã ra đời.


Tin tức ngay lập tức bị lên án bởi gần như tất cả các nhà khoa học trên thế giới. Chính quyền Trung Quốc đã ra lệnh điều tra, gọi đó là một sự vi phạm nghiêm trọng cả đạo đức và luật pháp, "cả hai đều gây sốc và không thể chấp nhận được".


Nhưng sự việc không chỉ dừng lại ở biên giới Trung Quốc. Sự thật thì He Jiankui không phải là một chuyên gia trong lĩnh vực CRISPR. Bởi vậy, ông ấy không thể tự mình làm tất cả để chỉnh sửa gen phôi thai người.


Hóa ra, trong suốt 6 năm nay, có 2 công ty công nghệ sinh học của Mỹ đã liên tục phát triển để đơn giản hóa, giảm giá thành và thời gian nhưng tăng độ chính xác của CRISPR. Hai công ty này đã giúp một nhà khoa học "nghiệp dư" cũng có thể chỉnh sửa gen người và tạo ra những đứa trẻ CRISPR. Và đó cũng là một sự thật nguy hiểm.


Một mình nhà khoa học Trung Quốc thì không thể chỉnh sửa gen người, phía sau ông ấy là sự hỗ trợ của 2 công ty Mỹ - Ảnh 2.

Việc chỉnh sửa gen đang trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, đến nỗi một nhà khoa học được coi là "nghiệp dư" như He Jiankui cũng có thể làm được


Theo biểu mẫu chấp thuận tự nguyện mà He Jiankui đưa cho các cặp vợ chồng tình nguyện viên, nhóm của ông tuyên bố sẽ sử dụng các vật liệu CRISPR được mua từ 2 công ty công nghệ sinh học của Mỹ.


Một công ty là Thermo Fisher Scientific có trụ sở tại Massachusetts, nhà cung cấp Cas9 - protein của vi khuẩn có khả năng bám vào DNA và cắt nó ra làm đôi. Công ty thứ hai là Synthego, một start-up ở khu vực vịnh San Francisco, cung cấp hướng dẫn tổng hợp RNA.


Nếu coi việc chỉnh sửa gen như cắt một miếng thịt, Thermo Fisher sẽ là nhà sản xuất dao và Synthego cung cấp những hướng dẫn sử dụng con dao đó. Hai công ty này đã giúp mọi đầu bếp nghiệp dư có thể tự mình nấu những món ăn phức tạp.


Vậy là, trong khi He Jiankui có thể đã dành ra 2 năm qua cho các nghiên cứu bí mật của mình, ông ấy đã không làm việc đơn độc. Các công ty CRISPR của Mỹ, nhiều trong số đó được thành lập hoặc tư vấn bởi các nhà khoa học lớn trong lĩnh vực di truyền, cũng đã nỗ lực khiến cho công việc chỉnh sửa gen ngày càng dễ dàng hơn.


Điều họ làm là biến CRISPR thành một công cụ giá rẻ, dễ tiếp cận, ngay cả với một nhà khoa học có ít kiến thức chuyên môn. Và giờ đây, họ đang phải học một bài học sau việc dân chủ hóa công nghệ đột phá ấy.


Một mình nhà khoa học Trung Quốc thì không thể chỉnh sửa gen người, phía sau ông ấy là sự hỗ trợ của 2 công ty Mỹ - Ảnh 3.

Synthego, đơn vị cung cấp những kit hướng dẫn tổng hợp RNA để thực hiện chỉnh sửa gen CRISPR


Paul Dabrowski, người đồng sáng lập Synthego năm 2012 với anh trai của mình Michael, nói: "Điều khó khăn là khi vật liệu rời khỏi tay chúng tôi để đến tay những người khác, không có cách nào kiểm soát được nó".


Trở lại những năm 2012, khi Doudna và Charpentier, cùng với nhà tiên phong chỉnh sửa gen người Feng Zhang, vừa giới thiệu với thế giới về CRISPR – một công cụ cho phép thao tác trên gen nhanh hơn và dễ dàng hơn bao giờ hết – nhiều nhà công nghệ của Thung lũng Silicon như Dabrowskis (trước đó từng là kỹ sư tên lửa tại SpaceX) đã nhìn thấy một tương lai trong đó loài người có thể dùng những ống pipet để đánh máy lại bộ gen của mình. Họ ngay lập tức nắm lấy cơ hội ấy.


Dabrowskis thành lập Synthego và bắt đầu khởi động một Định luật Moore trong lĩnh vực chỉnh sửa gen — nguyên tắc ở đây là thu nhỏ, tự động hóa và song song hóa. Bằng cách tạo ra một số phần mềm mượt mà và thiết kế sử dụng trí thông minh nhân tạo, Synthego đã cung cấp được các lệnh hướng dẫn cấu trúc CRISPR nhắm vào bất kỳ gen nào của con người, chỉ với vài cú nhấp chuột, vài trăm USD và thời gian bằng với việc chờ lái xe giao hàng FedEx xuất hiện trước cửa nhà bạn.


Đầu năm nay, nhà khoa học Doudna cũng đã gia nhập hội đồng tư vấn của Synthego. Bà mô tả đó là một công ty thiết yếu, và đã phát triển đến độ chín để "sẵn sàng chuyển đổi ngành công nghiệp chỉnh sửa gen, bằng cách làm cho CRISPR đơn giản hơn, nhanh hơn và có giá trị hơn đối với các nhà sáng tạo trước đây không thể nhận ra toàn bộ tiềm năng của nó".


Tất nhiên, nhóm của He Jiankui có thể tìm kiếm các thành phần CRISPR từ các nhà cung cấp khác hoặc tự làm ra chúng từ đầu trong phòng thí nghiệm của mình tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Nam, ở Thâm Quyến. Nhưng để tham gia vào cuộc đua chỉnh sửa gen và tạo ra một cột mốc lịch sử, đối với He Jiankui, cả thời gian lẫn tiền bạc đều quan trọng.


Tại Hội nghị thượng đỉnh quốc tế lần thứ hai về chỉnh sửa gen người, được tổ chức tuần trước tại Hồng Kông, He Jiankui nói rằng bản thân ông đã chi trả chi phí khám chữa bệnh và chi phí thí nghiệm mà không có tài trợ từ các công ty hoặc trường đại học nơi ông công tác.


Thậm chí, He Jiankui còn không được coi là một chuyên gia CRISPR vì trước đây ông chỉ được đào tạo để trở thành nhà sinh lý học. Vì vậy, việc đặt hàng các thành phần chỉnh sửa gen CRISPR từ một công ty đảm bảo hiệu quả chỉnh sửa cao – công cáo báo chí của Synthego tuyên bố đưa "kết quả chỉnh sửa gen chất lượng cao vào tầm với của tất cả các nhà nghiên cứu CRISPR" – là rất quan trọng cho một người có tham vọng nhiều hơn kinh nghiệm như He Jiankui.


Một mình nhà khoa học Trung Quốc thì không thể chỉnh sửa gen người, phía sau ông ấy là sự hỗ trợ của 2 công ty Mỹ - Ảnh 4.

Synthego trong một hoạt động quảng bá dịch vụ của mình


Synthego thừa nhận rằng các hướng dẫn tổng hợp RNA của họ có thể đã được sử dụng trong thí nghiệm chỉnh sửa phôi người. Nhưng họ không hề bán nó ra cho mục đích đó. Cả nhãn cảnh báo trên sản phẩm và các điều khoản bán hàng của công ty đều tin một dòng chữ viết hoa:


"CHỈ SỬ DỤNG TRONG NGHIÊN CỨU, KHÔNG SỬ DỤNG CHO MỤC ĐÍCH Y TẾ HAY ĐIỀU TRỊ CHo CẢ CON NGƯỜI VÀ ĐỘNG VẬT".


Sau thông tin về nghiên cứu chỉnh sửa gen người của Trung Quốc, Synthego cho biết họ đang đánh giá lại quy trình sàng lọc và đặt hàng của khách hàng.


Hiện tại, công ty này đang sử dụng hệ thống hai bước. Đầu tiên là xác thực email của trường đại học tự động, tiếp theo là đánh giá thủ công bản lý lịch và ấn phẩm khoa học của người mua, để xác định xem họ có lịch sử nghiên cứu hợp pháp hay không.


Mặc dù vậy, không có bước sàng lọc nào trong hệ thống phát hiện ra dự án của He Jiankui, bởi ông ấy thực sự công tác tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Nam và có một hồ sơ xuất bản khoa học khá dày - mặc dù chủ yếu là trong lĩnh vực có liên quan là giải trình tự đơn tế bào.


Dabrowski cho biết còn quá sớm để đưa ra được những biện pháp phòng ngừa trong tương lai mà công ty sẽ sử dụng. Nhưng ông ấy quan tâm đến việc vay mượn một số bài học từ các ngành công nghiệp khác dựa trên sự tin tưởng.


Trong cùng một cách, Lyft và Uber đã xây dựng được lòng tin giữa những người lái xe và người đi xe với phương án xếp hạng sao. Vì vậy, có khi nào nên có một hệ thống tín dụng minh bạch cho các nhà khoa học để cung cấp biện pháp sàng lọc bổ sung?


"Tôi không biết đây có phải là cách giải quyết vấn đề được hay không", Dabrowski nói. "Nhưng nếu được, nó sẽ đưa tất cả mọi nhà khoa học vào làm việc cùng nhau, bên trong một hệ sinh thái nghiên cứu cực lớn".


Một mình nhà khoa học Trung Quốc thì không thể chỉnh sửa gen người, phía sau ông ấy là sự hỗ trợ của 2 công ty Mỹ - Ảnh 5.

Thermo Fisher, một nhà cung cấp protein Cas9, được sử dụng trong các thí nghiệm chỉnh sửa gen CRISPR


Hệ sinh thái đó cũng sẽ bao gồm cả các công ty khác nữa, ví dụ như Thermo Fisher, một nhà cung cấp công cụ chỉnh sửa gen hàng đầu thế giới đang nắm giữ giấy phép cho các bằng sáng chế CRISPR cơ bản từ Zhang, Doudna, và Charpentier.


Bên cạnh các protein, các bản hướng dẫn và công cụ thiết kế CRISPR, Thermo Fisher cũng cung cấp các khóa đào tạo thực hành và một loạt hội thảo miễn phí trên website có tên là "Làm chủ nghệ thuật chỉnh sửa CRISPR" bằng tiếng Anh, tiếng Quan thoại và tiếng Hàn. Hiện tại, công ty này không lên tiếng bình luận về nghiên cứu của He Jiankui.


Như vậy, với sự công nghiệp và bình dân hóa CRISPR như hiện nay, có thể kết luận rằng chỉ với một sự đồng thuận toàn cầu sẽ là không đủ để ngăn chặn một nhà khoa học "vô nhân tính" tiếp tục tạo ra những đứa trẻ CRISPR.


Khoa học, nếu để tự các nhà khoa học điều tiết với nhau, đã và sẽ còn thất bại trong việc ngăn chặn những sự việc tương tự. Bởi vậy, chúng ta nhất thiết sẽ cần đến sự tham gia và cả trách nhiệm từ phía ngành công nghiệp.


Tham khảo Wired


Chỉnh sửa gen người: Mọi con đường dẫn đến địa ngục đều được lát bằng những thiện ý







Mot minh nha khoa hoc Trung Quoc thi khong the chinh sua gen nguoi, phia sau ong ay la su ho tro cua 2 cong ty My


Mot cong ty noi rang He Jiankui da vi pham dieu khoan, mot cong ty khong tra loi bao gioi.


Vao nam 2015, mot uy ban 12 nguoi – bao gom ca hai nha dong phat minh ra cong nghe chinh sua gen CRISPR la Jennifer Doudna va Emmanuelle Charpentier – da cung nhau to chuc mot Hoi nghi thuong dinh quoc te dau tien ban ve van de chinh sua gen nguoi.


Trong hoi nghi nay, cac nha khoa hoc tren khap the gioi da cung dong thuan truoc mot tuyen bo chung ve trach nhiem cua minh, khi ho dang thuc hien cac nghien cuu thuc day khoa hoc thay doi vinh vien DNA cua loai nguoi Homo sapiens.


Cung voi nhieu tien bo khac dang nay sinh tu do ben trong chiec thap nga sinh hoc, moi quan tam khi do la dau do tren the gioi se co mot nha khoa hoc nao do, chi can la nguoi co mot chut chuyen mon ve CRISPR, da co the tu khoi xuong va tien hanh mot thi nghiem chinh sua gen nguoi, de tao ra nhung dua be "duoc thiet ke".


Mot minh nha khoa hoc Trung Quoc thi khong the chinh sua gen nguoi, phia sau ong ay la su ho tro cua 2 cong ty My - Anh 1.

He Jiankui (giua) nha khoa hoc Trung Quoc tuyen bo da tao ra 2 dua tre chinh sua gen dau tien tren the gioi


Va cung khong can phai cho doi qua lau, chi 3 nam sau, moi lo ngai cua cong dong khoa hoc da tro thanh hien thuc. Tuan truoc, mot nha khoa hoc nguoi Trung Quoc ten la He Jiankui tuyen bo ong da thuc hien mot thi nghiem dau tien nhu vay.


Trong do, He Jiankui noi minh da su dung CRISPR de chinh sua gen phoi thai va dua phoi nay vao tu cung mot nguoi phu nu. Ket qua, 2 dua tre dau tien tren the gioi duoc chinh sua gen da ra doi.


Tin tuc ngay lap tuc bi len an boi gan nhu tat ca cac nha khoa hoc tren the gioi. Chinh quyen Trung Quoc da ra lenh dieu tra, goi do la mot su vi pham nghiem trong ca dao duc va luat phap, "ca hai deu gay soc va khong the chap nhan duoc".


Nhung su viec khong chi dung lai o bien gioi Trung Quoc. Su that thi He Jiankui khong phai la mot chuyen gia trong linh vuc CRISPR. Boi vay, ong ay khong the tu minh lam tat ca de chinh sua gen phoi thai nguoi.


Hoa ra, trong suot 6 nam nay, co 2 cong ty cong nghe sinh hoc cua My da lien tuc phat trien de don gian hoa, giam gia thanh va thoi gian nhung tang do chinh xac cua CRISPR. Hai cong ty nay da giup mot nha khoa hoc "nghiep du" cung co the chinh sua gen nguoi va tao ra nhung dua tre CRISPR. Va do cung la mot su that nguy hiem.


Mot minh nha khoa hoc Trung Quoc thi khong the chinh sua gen nguoi, phia sau ong ay la su ho tro cua 2 cong ty My - Anh 2.

Viec chinh sua gen dang tro nen de dang hon bao gio het, den noi mot nha khoa hoc duoc coi la "nghiep du" nhu He Jiankui cung co the lam duoc


Theo bieu mau chap thuan tu nguyen ma He Jiankui dua cho cac cap vo chong tinh nguyen vien, nhom cua ong tuyen bo se su dung cac vat lieu CRISPR duoc mua tu 2 cong ty cong nghe sinh hoc cua My.


Mot cong ty la Thermo Fisher Scientific co tru so tai Massachusetts, nha cung cap Cas9 - protein cua vi khuan co kha nang bam vao DNA va cat no ra lam doi. Cong ty thu hai la Synthego, mot start-up o khu vuc vinh San Francisco, cung cap huong dan tong hop RNA.


Neu coi viec chinh sua gen nhu cat mot mieng thit, Thermo Fisher se la nha san xuat dao va Synthego cung cap nhung huong dan su dung con dao do. Hai cong ty nay da giup moi dau bep nghiep du co the tu minh nau nhung mon an phuc tap.


Vay la, trong khi He Jiankui co the da danh ra 2 nam qua cho cac nghien cuu bi mat cua minh, ong ay da khong lam viec don doc. Cac cong ty CRISPR cua My, nhieu trong so do duoc thanh lap hoac tu van boi cac nha khoa hoc lon trong linh vuc di truyen, cung da no luc khien cho cong viec chinh sua gen ngay cang de dang hon.


Dieu ho lam la bien CRISPR thanh mot cong cu gia re, de tiep can, ngay ca voi mot nha khoa hoc co it kien thuc chuyen mon. Va gio day, ho dang phai hoc mot bai hoc sau viec dan chu hoa cong nghe dot pha ay.


Mot minh nha khoa hoc Trung Quoc thi khong the chinh sua gen nguoi, phia sau ong ay la su ho tro cua 2 cong ty My - Anh 3.

Synthego, don vi cung cap nhung kit huong dan tong hop RNA de thuc hien chinh sua gen CRISPR


Paul Dabrowski, nguoi dong sang lap Synthego nam 2012 voi anh trai cua minh Michael, noi: "Dieu kho khan la khi vat lieu roi khoi tay chung toi de den tay nhung nguoi khac, khong co cach nao kiem soat duoc no".


Tro lai nhung nam 2012, khi Doudna va Charpentier, cung voi nha tien phong chinh sua gen nguoi Feng Zhang, vua gioi thieu voi the gioi ve CRISPR – mot cong cu cho phep thao tac tren gen nhanh hon va de dang hon bao gio het – nhieu nha cong nghe cua Thung lung Silicon nhu Dabrowskis (truoc do tung la ky su ten lua tai SpaceX) da nhin thay mot tuong lai trong do loai nguoi co the dung nhung ong pipet de danh may lai bo gen cua minh. Ho ngay lap tuc nam lay co hoi ay.


Dabrowskis thanh lap Synthego va bat dau khoi dong mot Dinh luat Moore trong linh vuc chinh sua gen — nguyen tac o day la thu nho, tu dong hoa va song song hoa. Bang cach tao ra mot so phan mem muot ma va thiet ke su dung tri thong minh nhan tao, Synthego da cung cap duoc cac lenh huong dan cau truc CRISPR nham vao bat ky gen nao cua con nguoi, chi voi vai cu nhap chuot, vai tram USD va thoi gian bang voi viec cho lai xe giao hang FedEx xuat hien truoc cua nha ban.


Dau nam nay, nha khoa hoc Doudna cung da gia nhap hoi dong tu van cua Synthego. Ba mo ta do la mot cong ty thiet yeu, va da phat trien den do chin de "san sang chuyen doi nganh cong nghiep chinh sua gen, bang cach lam cho CRISPR don gian hon, nhanh hon va co gia tri hon doi voi cac nha sang tao truoc day khong the nhan ra toan bo tiem nang cua no".


Tat nhien, nhom cua He Jiankui co the tim kiem cac thanh phan CRISPR tu cac nha cung cap khac hoac tu lam ra chung tu dau trong phong thi nghiem cua minh tai Dai hoc Khoa hoc va Cong nghe Hoa Nam, o Tham Quyen. Nhung de tham gia vao cuoc dua chinh sua gen va tao ra mot cot moc lich su, doi voi He Jiankui, ca thoi gian lan tien bac deu quan trong.


Tai Hoi nghi thuong dinh quoc te lan thu hai ve chinh sua gen nguoi, duoc to chuc tuan truoc tai Hong Kong, He Jiankui noi rang ban than ong da chi tra chi phi kham chua benh va chi phi thi nghiem ma khong co tai tro tu cac cong ty hoac truong dai hoc noi ong cong tac.


Tham chi, He Jiankui con khong duoc coi la mot chuyen gia CRISPR vi truoc day ong chi duoc dao tao de tro thanh nha sinh ly hoc. Vi vay, viec dat hang cac thanh phan chinh sua gen CRISPR tu mot cong ty dam bao hieu qua chinh sua cao – cong cao bao chi cua Synthego tuyen bo dua "ket qua chinh sua gen chat luong cao vao tam voi cua tat ca cac nha nghien cuu CRISPR" – la rat quan trong cho mot nguoi co tham vong nhieu hon kinh nghiem nhu He Jiankui.


Mot minh nha khoa hoc Trung Quoc thi khong the chinh sua gen nguoi, phia sau ong ay la su ho tro cua 2 cong ty My - Anh 4.

Synthego trong mot hoat dong quang ba dich vu cua minh


Synthego thua nhan rang cac huong dan tong hop RNA cua ho co the da duoc su dung trong thi nghiem chinh sua phoi nguoi. Nhung ho khong he ban no ra cho muc dich do. Ca nhan canh bao tren san pham va cac dieu khoan ban hang cua cong ty deu tin mot dong chu viet hoa:


"CHI SU DUNG TRONG NGHIEN CUU, KHONG SU DUNG CHO MUC DICH Y TE HAY DIEU TRI CHo CA CON NGUOI VA DONG VAT".


Sau thong tin ve nghien cuu chinh sua gen nguoi cua Trung Quoc, Synthego cho biet ho dang danh gia lai quy trinh sang loc va dat hang cua khach hang.


Hien tai, cong ty nay dang su dung he thong hai buoc. Dau tien la xac thuc email cua truong dai hoc tu dong, tiep theo la danh gia thu cong ban ly lich va an pham khoa hoc cua nguoi mua, de xac dinh xem ho co lich su nghien cuu hop phap hay khong.


Mac du vay, khong co buoc sang loc nao trong he thong phat hien ra du an cua He Jiankui, boi ong ay thuc su cong tac tai Dai hoc Khoa hoc va Cong nghe Hoa Nam va co mot ho so xuat ban khoa hoc kha day - mac du chu yeu la trong linh vuc co lien quan la giai trinh tu don te bao.


Dabrowski cho biet con qua som de dua ra duoc nhung bien phap phong ngua trong tuong lai ma cong ty se su dung. Nhung ong ay quan tam den viec vay muon mot so bai hoc tu cac nganh cong nghiep khac dua tren su tin tuong.


Trong cung mot cach, Lyft va Uber da xay dung duoc long tin giua nhung nguoi lai xe va nguoi di xe voi phuong an xep hang sao. Vi vay, co khi nao nen co mot he thong tin dung minh bach cho cac nha khoa hoc de cung cap bien phap sang loc bo sung?


"Toi khong biet day co phai la cach giai quyet van de duoc hay khong", Dabrowski noi. "Nhung neu duoc, no se dua tat ca moi nha khoa hoc vao lam viec cung nhau, ben trong mot he sinh thai nghien cuu cuc lon".


Mot minh nha khoa hoc Trung Quoc thi khong the chinh sua gen nguoi, phia sau ong ay la su ho tro cua 2 cong ty My - Anh 5.

Thermo Fisher, mot nha cung cap protein Cas9, duoc su dung trong cac thi nghiem chinh sua gen CRISPR


He sinh thai do cung se bao gom ca cac cong ty khac nua, vi du nhu Thermo Fisher, mot nha cung cap cong cu chinh sua gen hang dau the gioi dang nam giu giay phep cho cac bang sang che CRISPR co ban tu Zhang, Doudna, va Charpentier.


Ben canh cac protein, cac ban huong dan va cong cu thiet ke CRISPR, Thermo Fisher cung cung cap cac khoa dao tao thuc hanh va mot loat hoi thao mien phi tren website co ten la "Lam chu nghe thuat chinh sua CRISPR" bang tieng Anh, tieng Quan thoai va tieng Han. Hien tai, cong ty nay khong len tieng binh luan ve nghien cuu cua He Jiankui.


Nhu vay, voi su cong nghiep va binh dan hoa CRISPR nhu hien nay, co the ket luan rang chi voi mot su dong thuan toan cau se la khong du de ngan chan mot nha khoa hoc "vo nhan tinh" tiep tuc tao ra nhung dua tre CRISPR.


Khoa hoc, neu de tu cac nha khoa hoc dieu tiet voi nhau, da va se con that bai trong viec ngan chan nhung su viec tuong tu. Boi vay, chung ta nhat thiet se can den su tham gia va ca trach nhiem tu phia nganh cong nghiep.


Tham khao Wired


Chinh sua gen nguoi: Moi con duong dan den dia nguc deu duoc lat bang nhung thien y

Một mình nhà khoa học Trung Quốc thì không thể chỉnh sửa gen người, phía sau ông ấy là sự hỗ trợ của 2 công ty Mỹ

Một công ty nói rằng He Jiankui đã vi phạm điều khoản, một công ty không trả lời báo giới.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá