Cơ thể mỗi chúng ta đang chứa 380 nghìn tỷ con virus, chúng đang làm gì trong đó?

Virus có trong máu, trên da, trong phổi, nước tiểu…


Nếu bạn nghĩ rằng trong cơ thể mình không có virus, hãy nghĩ lại. Khá khó để diễn đạt cho bạn hiểu, nhưng cơ thể con người luôn luôn bị xâm chiếm bởi vô số vi sinh vật, thường được gọi là hệ vi sinh vật người (microbiome). Các sinh vật tí hon này thậm chí đã gắn chặt với chúng ta từ thời tiền sử cho đến tận bây giờ và mãi mãi.


Phải tới một vài năm gần đây, các nhà khoa học mới đo đạc lượng vi sinh vật trên cơ thể người. Kết quả cho thấy trên da và bên trong cơ thể bạn có ít nhất 38 nghìn tỷ vi khuẩn sinh sống, nhiều hơn cả tổng lượng tế bào của chính bạn.


Bất ngờ nối tiếp bất ngờ, lượng virus trú ngụ trong cơ thể bạn còn lớn gấp 10 lần, lên tới 380 nghìn tỷ, tạo thành một cộng đồng được gọi chung là virus người (human virome).


Tin tốt là những loại virus này không phải lúc nào cũng nguy hiểm như Ebola, Zika hay đơn giản hơn là virus gây cảm cúm. Nhiều loại virus sống bên trong cơ thể bạn, nhưng chỉ lây nhiễm vi khuẩn của microbiome, chúng được gọi là thể thực khuẩn.


Các thể thực khuẩn và nhiều loại virus khác thường ngày vẫn trú ngụ và sinh sản trong cơ thể con người. Trớ trêu thay, hiểu biết của chúng ta về chúng còn rất hạn chế.


Cơ thể mỗi chúng ta đang chứa 380 nghìn tỷ con virus, chúng đang làm gì trong đó? - Ảnh 1.

Đây là mô phỏng hệ vi sinh vật trên cơ thể người, nhưng hệ virus người còn nhiều gấp 10 lần thế


Những gì chúng ta biết về hệ virus người


Khoa học tại thời điểm này có thể nói cho chúng ta biết một số điều về hệ virus người.


Đầu tiên là virus có thể sống ở tất cả mọi nơi, mọi ngóc ngách, mọi bề mặt cả bên trong và bên ngoài cơ thể. Ở bất cứ đâu, nơi mà các nhà khoa học rọi kính hiển vi vào, thì đều tìm thấy virus. Virus có trong máu, trên da, trong phổi, nước tiểu…


Sẽ thông minh hơn khi hỏi liệu ở chỗ nào trên và trong cơ thể người không có virus, thay vì hỏi virus sống ở đâu trên cơ thể mình.


Điều thứ hai, các virus trong hệ virus người rất dễ lây lan. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng chỉ cần bạn sống chung với ai đó, các virus trong hệ virus của 2 người chắc chắn sẽ giao thoa với nhau.


Vợ chồng, con cái, bạn cùng phòng và thậm chí cả thú cưng của bạn đều chia sẻ hệ virus với nhau.


Cơ thể mỗi chúng ta đang chứa 380 nghìn tỷ con virus, chúng đang làm gì trong đó? - Ảnh 2.

Virus giết chết vi khuẩn như thế nào?


Điều thứ ba là nhiều virus khá thân thiện với bạn, nhưng lại là cơn ác mộng của các vi khuẩn trong cơ thể.


Lý do? Virus lây nhiễm và giết chết vi khuẩn. Một khi chui được vào bên trong, virus sẽ tiếp quản các máy móc sinh học bên trong vi khuẩn, bao gồm cả gen của chúng. Virus điều khiển vi khuẩn sản sinh ra nhiều virus hơn, thay vì sinh sản hay nhân đôi để có nhiều vi khuẩn hơn.


Cứ như vậy, lượng virus được tổng hợp bên trong vi khuẩn tăng lên, cho đến khi chúng bùng nổ xé toạc cả màng tế bào và giết chết vi khuẩn. Các virus này lại lây nhiễm vi khuẩn mới và lặp lại chu trình tương tự.


Để chống lại virus kiểu này, các vi khuẩn đã hình thành nên một cơ chế gọi là CRISPR-Cas. CRISPR là các đoạn lặp trên DNA vi khuẩn, chúng có thể nhận diện các đoạn gen lạ của virus xâm nhập.


Một khi nhận diện được virus, vi khuẩn sẽ giải phóng một enzyme gọi là Cas, hoạt động như một chiếc kéo cắt tan gen lạ, từ đó bảo vệ chính nó và hủy diệt virus.


Và nếu bạn còn nhớ, các nhà khoa học đã lợi dụng chính quá trình này từ vi khuẩn để phát triển công cụ chỉnh sửa gen CRISPR-Cas9. Ở phía ngược lại, chúng ta cũng học cách lây nhiễm vi khuẩn với virus để nghiên cứu liệu pháp thể thực khuẩn, hi vọng mới để điều trị nhiễm trùng trong thời đại kháng kháng sinh.


Vậy là trong cơ thể luôn có một cuộc chiến tranh giữa virus và vi khuẩn, diễn ra liên tục từng phút mỗi ngày. Chúng ta đơn giản là không hề biết phe nào sẽ chiến thắng trong trận chiến, và hệ quả của điều đó đối với sức khỏe của chúng ta.


Cơ thể mỗi chúng ta đang chứa 380 nghìn tỷ con virus, chúng đang làm gì trong đó? - Ảnh 3.

Con người đã phát triển được kỹ thuật chỉnh sửa gen CRISPR từ cuộc chiến giữa virus và vi khuẩn


Những con virus có thể giúp bạn khỏe mạnh hơn


Các nhà khoa học muốn nghiên cứu virus trên cơ thể chúng ta để làm gì, ngoài mục đích giúp chúng ta khỏe mạnh hơn? Họ hi vọng có thể lợi dụng một cơ chế nào đó của hệ virus người để phục vụ mục đích y tế.


Đơn cử như liệu pháp thể thực khuẩn dùng để điều trị các ca bệnh kháng với tất cả các loại kháng sinh ngày nay. Các nhà khoa học tiêm hàng triệu con virus vào ổ nhiễm trùng bên trong cơ thể bệnh nhân, để chúng giết chết siêu vi khuẩn kháng thuốc.


Đáng tiếc, liệu pháp thể thực khuẩn chưa thể được ứng dụng rộng rãi, bởi chúng ta còn chưa hiểu hết về cách thức mà những con virus hoạt động. Câu hỏi đặt ra là sẽ ra sao nếu virus tấn công quá mạnh, chúng giết chết cả các lợi khuẩn bên trong cơ thể chúng ta?


Cơ thể mỗi chúng ta đang chứa 380 nghìn tỷ con virus, chúng đang làm gì trong đó? - Ảnh 4.

Tình trạng kháng thể thực khuẩn cũng có thể xuất hiện, khi các vi khuẩn có hại tìm ra cơ chế tự bảo vệ mình trước sự tấn công của thể thực khuẩn. Các virus lúc này có thể chỉ giết chết lợi khuẩn, làm tăng cơ hội và môi trường sống cho các vi khuẩn gây bệnh sinh sôi.


Để thảm họa này không xảy ra, không thể làm gì khác, các nhà khoa học phải tham gia vào cuộc đua với vi khuẩn có hại. Chúng ta phải tìm ra cách sử dụng thể thực khuẩn an toàn với các lợi khuẩn, trước khi vi khuẩn xấu học được cách chống lại chúng.


Với tốc độ nghiên cứu hiện tại, có thể phải mất rất nhiều năm nữa thì liệu pháp thể thực khuẩn mới phát triển đến độ an toàn để sử dụng phổ biến như kháng sinh trước đây. Nhưng chúng ta có quyền hi vọng rằng, những virus đã đồng hành với chúng ta từ quá khứ đến hiện tại sẽ giúp ích nhiều cho chúng ta vào tương lai.


Tham khảo Tonic


Sputnik - con virus gây sốc cho toàn bộ giới nghiên cứu khoa học bằng cách kí sinh lên… một virus khác







Co the moi chung ta dang chua 380 nghin ty con virus, chung dang lam gi trong do?


Virus co trong mau, tren da, trong phoi, nuoc tieu…


Neu ban nghi rang trong co the minh khong co virus, hay nghi lai. Kha kho de dien dat cho ban hieu, nhung co the con nguoi luon luon bi xam chiem boi vo so vi sinh vat, thuong duoc goi la he vi sinh vat nguoi (microbiome). Cac sinh vat ti hon nay tham chi da gan chat voi chung ta tu thoi tien su cho den tan bay gio va mai mai.


Phai toi mot vai nam gan day, cac nha khoa hoc moi do dac luong vi sinh vat tren co the nguoi. Ket qua cho thay tren da va ben trong co the ban co it nhat 38 nghin ty vi khuan sinh song, nhieu hon ca tong luong te bao cua chinh ban.


Bat ngo noi tiep bat ngo, luong virus tru ngu trong co the ban con lon gap 10 lan, len toi 380 nghin ty, tao thanh mot cong dong duoc goi chung la virus nguoi (human virome).


Tin tot la nhung loai virus nay khong phai luc nao cung nguy hiem nhu Ebola, Zika hay don gian hon la virus gay cam cum. Nhieu loai virus song ben trong co the ban, nhung chi lay nhiem vi khuan cua microbiome, chung duoc goi la the thuc khuan.


Cac the thuc khuan va nhieu loai virus khac thuong ngay van tru ngu va sinh san trong co the con nguoi. Tro treu thay, hieu biet cua chung ta ve chung con rat han che.


Co the moi chung ta dang chua 380 nghin ty con virus, chung dang lam gi trong do? - Anh 1.

Day la mo phong he vi sinh vat tren co the nguoi, nhung he virus nguoi con nhieu gap 10 lan the


Nhung gi chung ta biet ve he virus nguoi


Khoa hoc tai thoi diem nay co the noi cho chung ta biet mot so dieu ve he virus nguoi.


Dau tien la virus co the song o tat ca moi noi, moi ngoc ngach, moi be mat ca ben trong va ben ngoai co the. O bat cu dau, noi ma cac nha khoa hoc roi kinh hien vi vao, thi deu tim thay virus. Virus co trong mau, tren da, trong phoi, nuoc tieu…


Se thong minh hon khi hoi lieu o cho nao tren va trong co the nguoi khong co virus, thay vi hoi virus song o dau tren co the minh.


Dieu thu hai, cac virus trong he virus nguoi rat de lay lan. Cac nha nghien cuu da phat hien ra rang chi can ban song chung voi ai do, cac virus trong he virus cua 2 nguoi chac chan se giao thoa voi nhau.


Vo chong, con cai, ban cung phong va tham chi ca thu cung cua ban deu chia se he virus voi nhau.


Co the moi chung ta dang chua 380 nghin ty con virus, chung dang lam gi trong do? - Anh 2.

Virus giet chet vi khuan nhu the nao?


Dieu thu ba la nhieu virus kha than thien voi ban, nhung lai la con ac mong cua cac vi khuan trong co the.


Ly do? Virus lay nhiem va giet chet vi khuan. Mot khi chui duoc vao ben trong, virus se tiep quan cac may moc sinh hoc ben trong vi khuan, bao gom ca gen cua chung. Virus dieu khien vi khuan san sinh ra nhieu virus hon, thay vi sinh san hay nhan doi de co nhieu vi khuan hon.


Cu nhu vay, luong virus duoc tong hop ben trong vi khuan tang len, cho den khi chung bung no xe toac ca mang te bao va giet chet vi khuan. Cac virus nay lai lay nhiem vi khuan moi va lap lai chu trinh tuong tu.


De chong lai virus kieu nay, cac vi khuan da hinh thanh nen mot co che goi la CRISPR-Cas. CRISPR la cac doan lap tren DNA vi khuan, chung co the nhan dien cac doan gen la cua virus xam nhap.


Mot khi nhan dien duoc virus, vi khuan se giai phong mot enzyme goi la Cas, hoat dong nhu mot chiec keo cat tan gen la, tu do bao ve chinh no va huy diet virus.


Va neu ban con nho, cac nha khoa hoc da loi dung chinh qua trinh nay tu vi khuan de phat trien cong cu chinh sua gen CRISPR-Cas9. O phia nguoc lai, chung ta cung hoc cach lay nhiem vi khuan voi virus de nghien cuu lieu phap the thuc khuan, hi vong moi de dieu tri nhiem trung trong thoi dai khang khang sinh.


Vay la trong co the luon co mot cuoc chien tranh giua virus va vi khuan, dien ra lien tuc tung phut moi ngay. Chung ta don gian la khong he biet phe nao se chien thang trong tran chien, va he qua cua dieu do doi voi suc khoe cua chung ta.


Co the moi chung ta dang chua 380 nghin ty con virus, chung dang lam gi trong do? - Anh 3.

Con nguoi da phat trien duoc ky thuat chinh sua gen CRISPR tu cuoc chien giua virus va vi khuan


Nhung con virus co the giup ban khoe manh hon


Cac nha khoa hoc muon nghien cuu virus tren co the chung ta de lam gi, ngoai muc dich giup chung ta khoe manh hon? Ho hi vong co the loi dung mot co che nao do cua he virus nguoi de phuc vu muc dich y te.


Don cu nhu lieu phap the thuc khuan dung de dieu tri cac ca benh khang voi tat ca cac loai khang sinh ngay nay. Cac nha khoa hoc tiem hang trieu con virus vao o nhiem trung ben trong co the benh nhan, de chung giet chet sieu vi khuan khang thuoc.


Dang tiec, lieu phap the thuc khuan chua the duoc ung dung rong rai, boi chung ta con chua hieu het ve cach thuc ma nhung con virus hoat dong. Cau hoi dat ra la se ra sao neu virus tan cong qua manh, chung giet chet ca cac loi khuan ben trong co the chung ta?


Co the moi chung ta dang chua 380 nghin ty con virus, chung dang lam gi trong do? - Anh 4.

Tinh trang khang the thuc khuan cung co the xuat hien, khi cac vi khuan co hai tim ra co che tu bao ve minh truoc su tan cong cua the thuc khuan. Cac virus luc nay co the chi giet chet loi khuan, lam tang co hoi va moi truong song cho cac vi khuan gay benh sinh soi.


De tham hoa nay khong xay ra, khong the lam gi khac, cac nha khoa hoc phai tham gia vao cuoc dua voi vi khuan co hai. Chung ta phai tim ra cach su dung the thuc khuan an toan voi cac loi khuan, truoc khi vi khuan xau hoc duoc cach chong lai chung.


Voi toc do nghien cuu hien tai, co the phai mat rat nhieu nam nua thi lieu phap the thuc khuan moi phat trien den do an toan de su dung pho bien nhu khang sinh truoc day. Nhung chung ta co quyen hi vong rang, nhung virus da dong hanh voi chung ta tu qua khu den hien tai se giup ich nhieu cho chung ta vao tuong lai.


Tham khao Tonic


Sputnik - con virus gay soc cho toan bo gioi nghien cuu khoa hoc bang cach ki sinh len… mot virus khac

Cơ thể mỗi chúng ta đang chứa 380 nghìn tỷ con virus, chúng đang làm gì trong đó?

Virus có trong máu, trên da, trong phổi, nước tiểu…
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá