Khó điều trị ung thư phổi, bởi tế bào khối u biến hình và kháng hóa trị

Tế bào ung thư phổi có thể biến thành tế bào dạ dày, tá tràng và ruột non ngay trong phổi bệnh nhân.


Điều gì khiến ung thư phổi trở thành một dạng ung thư nguy hiểm bậc nhất? Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Mỹ phát hiện tế bào ung thư phổi có khả năng biến hình để kháng thuốc hóa trị.


Cụ thể, họ tìm thấy các tế bào kiểu dạ dày, tá tràng và ruột non ẩn giữa các mẫu mô ung thư phổi. Các tế bào này chính là các tế bào phổi bị mất một gen quan trọng gọi là NKX2-1. Một khi điều này xảy ra, nó sẽ làm chệch hướng phát triển của tế bào phổi, biến nó thành một dạng tế bào anh chị em trong đường tiêu hóa.


Trước đây, các nhà khoa học đã biết tế bào đường ruột và tế bào phổi có cùng bố mẹ, nghĩa là cùng được phát triển từ tế bào tiền thân. Và sự pha trộn các loại tế bào khác nhau trong khối u ung thư không phải điều hiếm.


Nhưng nghiên cứu mới vẫn tạo ra sự bất ngờ, đồng thời hứa hẹn các biện pháp điều trị ung thư phổi mới, nhắm vào việc chặn đứng con đường biến hình và giết chết chúng bằng thuốc hóa trị.



Khó điều trị ung thư phổi, bởi các tế bào khối u biến hình và kháng hóa trị

Khó điều trị ung thư phổi, bởi các tế bào khối u biến hình và kháng hóa trị


Nghiên cứu mới được xuất bản trên tạp chí Developmental Cell. Nó một lần nữa chỉ ra sự kì quái và láu cá của tế bào ung thư. Bằng cách biến hình để đóng vai các tế bào khác, các khối u phổi có thể phát triển đề kháng lại thuốc đặc hiệu với nó. Kháng thuốc hóa trị là một thách thức lớn trong điều trị ung thư.


Tác giả chính của nghiên cứu, giáo sư Purushothama Rao Tata đến từ Trường Y Đại học Duke cho biết: "Các tế bào ung thư sẽ làm bất cứ điều gì để tồn tại. Khi đối mặt với thuốc hóa trị, các tế bào phổi sẽ tắt các đặc tính quan trọng của nó và nạp vào các đặc tính của loại tế bào khác nhằm đề kháng với thuốc”.


Giáo sư Tata đã dành hầu hết sự nghiệp của mình để nghiên cứu các tế bào tạo thành mô phổi bình thường. Ông nhận ra trong quá trình tái tạo phục hồi sau khi gặp tổn thương, các tế bào này thể hiện rất nhiều cơ chế biến đổi linh động.


Hướng nghiên cứu một ngày dẫn đến câu hỏi: Liệu những cơ chế này cũng là nguyên nhân tạo nên sự hỗn độn trong các khối u ung thư phổi hay không? Giáo sư Tata quyết định tập trung tìm hiểu điều này trong các khối u ung thư phổi không tế bào nhỏ, chiếm từ 80-85% tất cả các trường hợp mắc ung thư phổi.


Trên thực tế, ung thư phổi là căn bệnh giết người hàng đầu trên thế giới. Bệnh nhân ung thư phổi có tỷ lệ sống thấp nhất trong tất cả các loại ung thư.



Mẫu mô ung thư phổi, nhưng lại lẫn những tế bào kiểu đường tiêu hóa

Mẫu mô ung thư phổi, nhưng lại lẫn những tế bào kiểu đường tiêu hóa


Giáo sư Tata đã phân tích dữ liệu từ Mạng Nghiên cứu Gen ung thư Atlas, một tổ hợp lớn đang lưu trữ bộ gen của hàng ngàn mẫu ung thư từ 33 loại khác nhau. Ông nhận thấy một tỷ lệ lớn các khối u ung thư phổi không tế bào nhỏ không có NKX2-1, một gen đặc trưng dùng để xác định tế bào phổi.


Thay vào đó, nhiều khối u lại biểu hiện một số gen của tế bào thực quản và các bộ phận khác thuộc đường tiêu hóa. Một giả thuyết được đặt ra để giải thích, khi các tế bào ung thư phổi mất gen NKX2-1, nó sẽ có khả năng biến hình để mang đặc tính của các tế bào của cơ quan khác.


Thực ra, tế bào phổi và tế bào ruột cùng phát triển từ một tế bào bố mẹ, các tế bào tiền thân của nó. Bởi vậy, khi bị mất gen, các tế bào phổi nhiều khả năng sẽ phát triển theo con đường của anh chị em của chúng, biến thành các tế bào của các bộ phận khác.


Để kiểm tra xem điều này có đúng hay không, giáo sư Tata và các đồng nghiệp đã loại bỏ gen NKX2-1 khỏi mô khối u ung thư phổi của những con chuột thí nghiệm. Sau đó, họ theo dõi quá trình phát triển của các mô này dưới kính hiển vi.


Đúng như dự đoán, các tế bào khối u thể hiện một số đặc điểm thông thường chỉ có ở tế bào ruột, chẳng hạn như cấu trúc kiểu khe hang và mô dạ dày. Ngạc nhiên hơn, những cấu trúc này còn sản sinh ra các enzyme tiêu hóa, như thể chúng sống trong dạ dày chứ không phải phổi.


Sau khi chỉ ra một sự thay đổi di truyền đơn giản có thể thúc đẩy các tế bào phổi chuyển đổi con đường phát triển, giáo sư Tata tự hỏi liệu một tinh chỉnh khác có thể làm cho chúng trở thành ung thư. Lần này, ngoài việc loại bỏ gen NKX2-1, nhóm nghiên cứu kích hoạt hai gen gây ung thư SOX2 và KRAS.


Kết quả, những con chuột có đột biến SOX2 đã phát triển các khối u như thể chúng nằm trong phần đầu của đường tiêu hóa, từ miệng xuống tới tá tràng. Những con chuột có đột biến KRAS phát triển các khối u tương tự như khối u ở giữa đường tiêu hóa cho tới hậu môn.



Con đường biến hình của các tế bào ung thư phổi

Con đường biến hình của các tế bào ung thư phổi


"Các nhà sinh học ung thư từ lâu đã nghi ngờ rằng các tế bào ung thư có thể biến đổi để kháng được thuốc hóa trị, nhưng họ không biết cơ chế đằng sau sự linh hoạt đó như thế nào", giáo sư Tata nói.


"Bây giờ chúng ta biết mình đang phải đối mặt với những khối u này [khối u phổi có khả năng biến hình thành các dạng khác] - chúng ta có thể nghĩ đến những con đường mà các tế bào này có thể chuyển đổi và thiết kế các liệu pháp để ngăn chặn chúng".


Một khi các liệu pháp được phát triển thành công, chúng ta có thể giảm tỷ lệ kháng thuốc hóa trị của các khối u ung thư phổi, từ đó, cải thiện tiên lượng và khả năng sống cho các bệnh nhân mắc căn bệnh nguy hiểm này.


Tham khảo ScienceAlert


Các nhà khoa học vừa phát hiện một cơ quan mới trên cơ thể, nó lớn không tưởng và liên quan đến ung thư di căn







Kho dieu tri ung thu phoi, boi te bao khoi u bien hinh va khang hoa tri


Te bao ung thu phoi co the bien thanh te bao da day, ta trang va ruot non ngay trong phoi benh nhan.


Dieu gi khien ung thu phoi tro thanh mot dang ung thu nguy hiem bac nhat? Mot nghien cuu moi cua cac nha khoa hoc My phat hien te bao ung thu phoi co kha nang bien hinh de khang thuoc hoa tri.


Cu the, ho tim thay cac te bao kieu da day, ta trang va ruot non an giua cac mau mo ung thu phoi. Cac te bao nay chinh la cac te bao phoi bi mat mot gen quan trong goi la NKX2-1. Mot khi dieu nay xay ra, no se lam chech huong phat trien cua te bao phoi, bien no thanh mot dang te bao anh chi em trong duong tieu hoa.


Truoc day, cac nha khoa hoc da biet te bao duong ruot va te bao phoi co cung bo me, nghia la cung duoc phat trien tu te bao tien than. Va su pha tron cac loai te bao khac nhau trong khoi u ung thu khong phai dieu hiem.


Nhung nghien cuu moi van tao ra su bat ngo, dong thoi hua hen cac bien phap dieu tri ung thu phoi moi, nham vao viec chan dung con duong bien hinh va giet chet chung bang thuoc hoa tri.



Kho dieu tri ung thu phoi, boi cac te bao khoi u bien hinh va khang hoa tri

Kho dieu tri ung thu phoi, boi cac te bao khoi u bien hinh va khang hoa tri


Nghien cuu moi duoc xuat ban tren tap chi Developmental Cell. No mot lan nua chi ra su ki quai va lau ca cua te bao ung thu. Bang cach bien hinh de dong vai cac te bao khac, cac khoi u phoi co the phat trien de khang lai thuoc dac hieu voi no. Khang thuoc hoa tri la mot thach thuc lon trong dieu tri ung thu.


Tac gia chinh cua nghien cuu, giao su Purushothama Rao Tata den tu Truong Y Dai hoc Duke cho biet: "Cac te bao ung thu se lam bat cu dieu gi de ton tai. Khi doi mat voi thuoc hoa tri, cac te bao phoi se tat cac dac tinh quan trong cua no va nap vao cac dac tinh cua loai te bao khac nham de khang voi thuoc”.


Giao su Tata da danh hau het su nghiep cua minh de nghien cuu cac te bao tao thanh mo phoi binh thuong. Ong nhan ra trong qua trinh tai tao phuc hoi sau khi gap ton thuong, cac te bao nay the hien rat nhieu co che bien doi linh dong.


Huong nghien cuu mot ngay dan den cau hoi: Lieu nhung co che nay cung la nguyen nhan tao nen su hon don trong cac khoi u ung thu phoi hay khong? Giao su Tata quyet dinh tap trung tim hieu dieu nay trong cac khoi u ung thu phoi khong te bao nho, chiem tu 80-85% tat ca cac truong hop mac ung thu phoi.


Tren thuc te, ung thu phoi la can benh giet nguoi hang dau tren the gioi. Benh nhan ung thu phoi co ty le song thap nhat trong tat ca cac loai ung thu.



Mau mo ung thu phoi, nhung lai lan nhung te bao kieu duong tieu hoa

Mau mo ung thu phoi, nhung lai lan nhung te bao kieu duong tieu hoa


Giao su Tata da phan tich du lieu tu Mang Nghien cuu Gen ung thu Atlas, mot to hop lon dang luu tru bo gen cua hang ngan mau ung thu tu 33 loai khac nhau. Ong nhan thay mot ty le lon cac khoi u ung thu phoi khong te bao nho khong co NKX2-1, mot gen dac trung dung de xac dinh te bao phoi.


Thay vao do, nhieu khoi u lai bieu hien mot so gen cua te bao thuc quan va cac bo phan khac thuoc duong tieu hoa. Mot gia thuyet duoc dat ra de giai thich, khi cac te bao ung thu phoi mat gen NKX2-1, no se co kha nang bien hinh de mang dac tinh cua cac te bao cua co quan khac.


Thuc ra, te bao phoi va te bao ruot cung phat trien tu mot te bao bo me, cac te bao tien than cua no. Boi vay, khi bi mat gen, cac te bao phoi nhieu kha nang se phat trien theo con duong cua anh chi em cua chung, bien thanh cac te bao cua cac bo phan khac.


De kiem tra xem dieu nay co dung hay khong, giao su Tata va cac dong nghiep da loai bo gen NKX2-1 khoi mo khoi u ung thu phoi cua nhung con chuot thi nghiem. Sau do, ho theo doi qua trinh phat trien cua cac mo nay duoi kinh hien vi.


Dung nhu du doan, cac te bao khoi u the hien mot so dac diem thong thuong chi co o te bao ruot, chang han nhu cau truc kieu khe hang va mo da day. Ngac nhien hon, nhung cau truc nay con san sinh ra cac enzyme tieu hoa, nhu the chung song trong da day chu khong phai phoi.


Sau khi chi ra mot su thay doi di truyen don gian co the thuc day cac te bao phoi chuyen doi con duong phat trien, giao su Tata tu hoi lieu mot tinh chinh khac co the lam cho chung tro thanh ung thu. Lan nay, ngoai viec loai bo gen NKX2-1, nhom nghien cuu kich hoat hai gen gay ung thu SOX2 va KRAS.


Ket qua, nhung con chuot co dot bien SOX2 da phat trien cac khoi u nhu the chung nam trong phan dau cua duong tieu hoa, tu mieng xuong toi ta trang. Nhung con chuot co dot bien KRAS phat trien cac khoi u tuong tu nhu khoi u o giua duong tieu hoa cho toi hau mon.



Con duong bien hinh cua cac te bao ung thu phoi

Con duong bien hinh cua cac te bao ung thu phoi


"Cac nha sinh hoc ung thu tu lau da nghi ngo rang cac te bao ung thu co the bien doi de khang duoc thuoc hoa tri, nhung ho khong biet co che dang sau su linh hoat do nhu the nao", giao su Tata noi.


"Bay gio chung ta biet minh dang phai doi mat voi nhung khoi u nay [khoi u phoi co kha nang bien hinh thanh cac dang khac] - chung ta co the nghi den nhung con duong ma cac te bao nay co the chuyen doi va thiet ke cac lieu phap de ngan chan chung".


Mot khi cac lieu phap duoc phat trien thanh cong, chung ta co the giam ty le khang thuoc hoa tri cua cac khoi u ung thu phoi, tu do, cai thien tien luong va kha nang song cho cac benh nhan mac can benh nguy hiem nay.


Tham khao ScienceAlert


Cac nha khoa hoc vua phat hien mot co quan moi tren co the, no lon khong tuong va lien quan den ung thu di can

Khó điều trị ung thư phổi, bởi tế bào khối u biến hình và kháng hóa trị

Tế bào ung thư phổi có thể biến thành tế bào dạ dày, tá tràng và ruột non ngay trong phổi bệnh nhân.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá