Phỏng vấn "thợ săn virus", nhà dịch tễ học người Mỹ tình nguyện đi vào giữa tâm dịch Covid-19

Đó là điều tôi nghĩ mình sẽ làm để giúp cho thế giới trở nên an toàn hơn.


Trong khi hầu hết mọi người sẽ tìm cách để tránh càng xa càng tốt tâm dịch Covid-19 ở Trung Quốc, W. Ian Lipkin lại lặng lẽ bay đến đó. Như một thói quen, vị giáo sư dịch tễ tại Đại học Columbia Mailman cũng từng bay tới Ả Rập Saudi vào năm 2012 để điều tra các trường hợp đầu tiên nhiễm hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS).


Và cũng chính ông ấy đã có mặt ở Trung Quốc giữa đại dịch SARS năm 2003, để tìm hiểu điều gì đang thực sự xảy ra ở phía bên kia Thái Bình Dương.


Lần này, Lipkin sẽ ở lại Trung Quốc một tuần. Ông dự định sẽ tìm gặp những quan chức và nhà nghiên cứu y tế cộng đồng, những người "đủ trình độ và đủ chân thành" theo cách mà Lipkin mô tả.


Ông nghĩ đó là những người mình có thể hợp tác để tìm hiểu về dịch Covid-19, để thảo luận những cách ngăn chặn sự lây lan chóng mặt của nó và rút ra những bài học cho sau này.


Phỏng vấn thợ săn virus, nhà dịch tễ học người Mỹ tình nguyện đi vào giữa tâm dịch Covid-19 - Ảnh 1.

Phỏng vấn "thợ săn virus", nhà dịch tễ học người Mỹ đi vào giữa tâm dịch Covid-19.


Sau chuyến đi của mình trở về Mỹ, Lipkin đang tự cách ly tại nhà 14 ngày. Ông phải đo thân nhiệt 2 lần mỗi ngày và báo cáo số liệu với trường đại học. Lipkin nói ngay khi thời gian cách ly để theo dõi ủ bệnh kết thúc, ông ấy sẽ quay trở lại Trung Quốc để làm tiếp công việc còn dang dở


Scientific American đã phỏng vấn Lipkin để hỏi về chuyến đi và những dự định của ông vào lúc này.


SA: Ông đã đặt những kỳ vọng gì vào chuyến đi vừa rồi?


Lipkin: Khi đi vào trong một vùng dịch bùng phát, tôi thực sự coi nó như một cơ hội: Bạn sẽ đến đó; bạn đánh giá tình hình. Và bạn sẽ đi bộ xung quanh như trong CSI (một bộ phim truyền hình về chủ đề pháp y) và cố gắng phát hiện bất cứ điều gì bạn có thể thấy về nguồn gốc của dịch bệnh.


Nhưng chính xác thì ông đang tìm kiếm điều gì?


Bạn sẽ cố gắng tìm ra một người, trong số những người mà bạn gặp, một người thực sự có hiểu biết và sự chân thành, một người chân thành nhưng không hề diễn kịch trong hoàn cảnh thách thức và thiếu thốn nguồn lực của họ. Bạn cũng sẽ cố gắng hiểu một chút về vòng cung lãnh đạo, những người có khả năng tác động lên những gì bạn muốn.


Phỏng vấn thợ săn virus, nhà dịch tễ học người Mỹ tình nguyện đi vào giữa tâm dịch Covid-19 - Ảnh 2.

Trong khi hầu hết mọi người sẽ tìm cách để tránh càng xa càng tốt tâm dịch Covid-19 ở Trung Quốc, W. Ian Lipkin lại lặng lẽ bay đến đó.


Một số câu hỏi quan trọng mà ông và các chuyên gia đang trực tiếp làm việc ở đó muốn cố gắng giải đáp?


Đó là việc làm thế nào để đánh giá xem ai đó có bị nhiễm hay không? Việc sàng lọc dựa trên thân nhiệt có giá trị tới đâu? Làm thế nào để bạn đảm bảo rằng bạn đã kiểm soát được tình hình - vì vậy nếu có ai đó nói với bạn rằng họ âm tính hoặc dương tính [với virus], bạn biết điều đó có nghĩa như thế nào?


Làm thế nào để bạn đưa ra quyết định chọn lựa những xét nghiệm để tìm hiểu xem ai đó có đang bị nhiễm hay là không? Virus tồn tại bao lâu trên một bề mặt? Mọi người đã bị lây bệnh như thế nào? Truyền máu trong trường hợp này có an toàn hay không?


Các biện pháp bảo vệ cá nhân (khẩu trang, đồ bảo hộ) có an toàn hay không? Liệu bạn sẽ có đủ nguồn cung cấp chúng? Nếu cả xã hội ngưng trệ, làm thế nào để bạn có được nguồn thực phẩm?


Đó thực sự là những vấn đề quan trọng, và chúng đã được đặt ra.


Ông đã dành cả tuần ở Bắc Kinh và Quảng Châu, một thành phố ở một tỉnh chịu ảnh hưởng lớn thứ hai trong dịch Covid-19. Nhưng ông đã không tới Vũ Hán, nơi dịch bệnh bùng phát. Tại sao vậy?


Tôi đã không đến bất kỳ bệnh viện nào ở Trung Quốc và không đặt chân vào Vũ Hán, bởi vì nếu tôi làm vậy, tôi sợ rằng mình sẽ không thể quay trở lại. Tôi đã đi xa hết mức có thể, trong ngưỡng mà khi tới đó thì tôi vẫn được phép quay trở lại Hoa Kỳ.


*Cập nhật những tin tức mới nhất về dịch Covid-19 tại tâm dịch Vũ Hán, Trung Quốc.


Phỏng vấn thợ săn virus, nhà dịch tễ học người Mỹ tình nguyện đi vào giữa tâm dịch Covid-19 - Ảnh 3.

Tôi đã đi xa hết mức có thể, trong ngưỡng mà khi tới đó thì tôi vẫn được phép quay trở lại Hoa Kỳ.


Ông có liên lạc với các quan chức Hoa Kỳ khi ở đó không?


Cơ bản ngày nào tôi cũng gọi cho các đồng nghiệp của mình [tại Viện sức khỏe quốc gia và Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ], kể cho họ những gì tôi đang tìm hiểu.


Tôi đã nhận được những thông tin chính xác hơn các cơ quan ở Mỹ về số lượng ca nhiễm, về những gì chúng ta đã biết và chưa biết trong dịch bệnh này, và tôi biết được cả những ai đang làm gì.


Các đồng nghiệp của ông không thể đến Trung Quốc, như ông đã từng đến?


Tôi có uy tín vượt trội, và tôi có thể đi bất cứ nơi nào tôi muốn. Nhưng có thể trở lại hay không thì không chắc.


Một nghiên cứu gần đây cho thấy tê tê - một loài thú ăn kiến ​​có nguy cơ tuyệt chủng - có thể chính là động vật truyền virus sang cho con người tại một ngôi chợ ở Vũ Hán. Liệu ở thời điểm này, việc tìm ra loài vật nào là trung gian truyền bệnh giữa người và dơi - một loài nổi tiếng là bể chứa virus corona - có còn quan trọng hay không?


Tôi không nghĩ rằng hiện còn có nhiều người ăn tê tê, nhưng một số phụ nữ ở Trung Quốc nghĩ rằng nó rất tốt cho bạn nếu bạn đang cho con bú. Và những người đang mắc nhiều bệnh mạn tính cũng nghĩ rằng tê tê tốt cho sức khỏe của họ.


Trên thực tế, nếu chúng ta có thể thuyết phục mọi người rằng có một loài động vật hoang dã là nguồn gốc lây truyền virus, và họ không còn gì để nghi ngờ điều đó, thì hai lợi ích sẽ xuất hiện: Tôi đã đọc được ở đâu đó khẳng định tới 70% rằng tê tê là loài mang virus. Nếu đúng, thì điều đó rất tốt cho những chú tê tê - nó khiến mọi người nghĩ rằng không nên ăn tê tê nữa.


Và điều đó cũng củng cố một quan điểm, điều mà tôi đã nói với bất kỳ ai tôi từng gặp ở Trung Quốc: “Nhìn xem, các ngài, tôi đã nói với các ngài điều này từ năm 2003, 2004 và 2005, năm nào tôi cũng nói đi nói lại. Chúng ta không thể để những thị trường động vật hoang dã như thế tồn tại”.


Tôi nghĩ cuối cùng chúng ta sẽ có được một cú hích. Đợt bùng phát dịch bệnh này có thể là điều kiện cho phép chúng tôi bày tỏ quan điểm một cách dứt khoát, bởi chính phủ Trung Quốc đã thấy được cái giá đắt mà họ phải trả.


Từ những gì ông đã thấy, ông có nghĩ rằng chính phủ Trung Quốc đang xử lý tốt cuộc khủng hoảng này, cũng như có thể đoán được những gì họ sắp làm tới đây? Liệu chúng ta có thể tránh được một thảm họa?


Có những người Trung Quốc đang làm việc rất tốt - rất tận tâm. Tôi tự hỏi mình, nếu có một ổ dịch như thế này xảy ra ở Hoa Kỳ, liệu trong số chúng ta sẽ có bao nhiêu người chịu làm việc suốt ngày đêm? Tôi không biết. Tôi hy vọng chúng ta không bao giờ phải trả lời câu hỏi đó.


Nhưng cũng có những dấu hiệu cảnh báo sớm đã bị xem nhẹ.


Phỏng vấn thợ săn virus, nhà dịch tễ học người Mỹ tình nguyện đi vào giữa tâm dịch Covid-19 - Ảnh 5.

Nhà dịch tễ học người Mỹ Ian Lipkin được mệnh danh là "thợ săn virus"


Ông đã từng đến Quảng Châu nhiều lần trước đây. Cảm giác lần này có khác hay không?


Quảng Châu bây giờ không còn đẹp nao lòng nữa. Thành phố về cơ bản trống trơn. Không có một ai trên đường phố. Mọi người đều đeo khẩu trang. Hầu như mọi thứ đều im bặt. Nếu bạn muốn đặt bàn trong một nhà hàng đang mở, không có khó khăn gì nữa, chẳng phải chờ đợi như trước.


Ông có sợ mình sẽ nhiễm virus không?


Tôi phải nói rằng bản thân tôi không hề chủ quan. Tôi có lo điều đó. Nhưng bạn có thể biến nỗi sợ thành lợi thế của mình. Nỗi sợ giúp bạn nhận thức rõ hơn về môi trường xung quanh và cẩn thận hơn về những gì bạn làm, từ đó giảm thiểu những rủi ro cho bản thân.


Ông đã áp dụng những biện pháp phòng ngừa nào khi ở Trung Quốc?


Tôi rửa tay thường xuyên và tôi đeo một cái khẩu trang - đó thực sự là tất cả những gì tôi có thể làm. Tôi có khẩu trang N95. Tôi mang chúng sang từ Mỹ. Và tất nhiên, tôi đã để lại một số cho các đồng nghiệp ở Trung Quốc, quốc gia đang thiếu chúng.


Tôi thường xuyên đeo găng tay, không phải loại găng tay phẫu thuật mà là găng tay da khi tôi đi xe điện, trong nhiều tình huống khác và ở sân bay. Đó chỉ là một biện pháp thận trọng. Tôi cũng đeo găng tay khi đi tàu điện ngầm ở New York.


Đâu là những bài học mà chúng ta có thể rút ra cho những dịch bệnh sau này, nếu có?


Chúng ta nên sớm đánh giá cao những bất thường xảy ra trong lĩnh vực dịch tễ, trước khi có thứ gì đó bùng phát. Tôi đã cố gắng kết nối các chương trình hợp tác quốc tế để chủ động giải quyết các vấn đề này.


Ý tưởng là sẽ có một nhóm các nhà nghiên cứu sẵn sàng cam kết chia sẻ tài nguyên, chia sẻ dữ liệu và đăng kết quả lên một trang web, để khi phát hiện ra các bệnh truyền nhiễm, mọi người sẽ tìm cách xác định rủi ro và nói:


A, đây là một cái gì đó chúng ta có thể giải quyết. Chúng ta có thể làm gì bây giờ? Nó sẽ trông như thế nào?”


Tôi đang cố gắng gây quỹ tài trợ cho chương trình này, nó rất, rất khó khăn. Nhưng đây là điều tôi nghĩ mình sẽ làm để giúp cho thế giới trở nên an toàn hơn.


Phỏng vấn thợ săn virus, nhà dịch tễ học người Mỹ tình nguyện đi vào giữa tâm dịch Covid-19 - Ảnh 7.

Tham khảo Scientificamerican


Cần duy trì vệ sinh lớp học, trường học và nhà cửa như thế nào để phòng chống virus corona? Theo Trí Thức Trẻ Link bài gốc Copy link







Phong van "tho san virus", nha dich te hoc nguoi My tinh nguyen di vao giua tam dich Covid-19


Do la dieu toi nghi minh se lam de giup cho the gioi tro nen an toan hon.


Trong khi hau het moi nguoi se tim cach de tranh cang xa cang tot tam dich Covid-19 o Trung Quoc, W. Ian Lipkin lai lang le bay den do. Nhu mot thoi quen, vi giao su dich te tai Dai hoc Columbia Mailman cung tung bay toi A Rap Saudi vao nam 2012 de dieu tra cac truong hop dau tien nhiem hoi chung ho hap Trung Dong (MERS).


Va cung chinh ong ay da co mat o Trung Quoc giua dai dich SARS nam 2003, de tim hieu dieu gi dang thuc su xay ra o phia ben kia Thai Binh Duong.


Lan nay, Lipkin se o lai Trung Quoc mot tuan. Ong du dinh se tim gap nhung quan chuc va nha nghien cuu y te cong dong, nhung nguoi "du trinh do va du chan thanh" theo cach ma Lipkin mo ta.


Ong nghi do la nhung nguoi minh co the hop tac de tim hieu ve dich Covid-19, de thao luan nhung cach ngan chan su lay lan chong mat cua no va rut ra nhung bai hoc cho sau nay.


Phong van tho san virus, nha dich te hoc nguoi My tinh nguyen di vao giua tam dich Covid-19 - Anh 1.

Phong van "tho san virus", nha dich te hoc nguoi My di vao giua tam dich Covid-19.


Sau chuyen di cua minh tro ve My, Lipkin dang tu cach ly tai nha 14 ngay. Ong phai do than nhiet 2 lan moi ngay va bao cao so lieu voi truong dai hoc. Lipkin noi ngay khi thoi gian cach ly de theo doi u benh ket thuc, ong ay se quay tro lai Trung Quoc de lam tiep cong viec con dang do


Scientific American da phong van Lipkin de hoi ve chuyen di va nhung du dinh cua ong vao luc nay.


SA: Ong da dat nhung ky vong gi vao chuyen di vua roi?


Lipkin: Khi di vao trong mot vung dich bung phat, toi thuc su coi no nhu mot co hoi: Ban se den do; ban danh gia tinh hinh. Va ban se di bo xung quanh nhu trong CSI (mot bo phim truyen hinh ve chu de phap y) va co gang phat hien bat cu dieu gi ban co the thay ve nguon goc cua dich benh.


Nhung chinh xac thi ong dang tim kiem dieu gi?


Ban se co gang tim ra mot nguoi, trong so nhung nguoi ma ban gap, mot nguoi thuc su co hieu biet va su chan thanh, mot nguoi chan thanh nhung khong he dien kich trong hoan canh thach thuc va thieu thon nguon luc cua ho. Ban cung se co gang hieu mot chut ve vong cung lanh dao, nhung nguoi co kha nang tac dong len nhung gi ban muon.


Phong van tho san virus, nha dich te hoc nguoi My tinh nguyen di vao giua tam dich Covid-19 - Anh 2.

Trong khi hau het moi nguoi se tim cach de tranh cang xa cang tot tam dich Covid-19 o Trung Quoc, W. Ian Lipkin lai lang le bay den do.


Mot so cau hoi quan trong ma ong va cac chuyen gia dang truc tiep lam viec o do muon co gang giai dap?


Do la viec lam the nao de danh gia xem ai do co bi nhiem hay khong? Viec sang loc dua tren than nhiet co gia tri toi dau? Lam the nao de ban dam bao rang ban da kiem soat duoc tinh hinh - vi vay neu co ai do noi voi ban rang ho am tinh hoac duong tinh [voi virus], ban biet dieu do co nghia nhu the nao?


Lam the nao de ban dua ra quyet dinh chon lua nhung xet nghiem de tim hieu xem ai do co dang bi nhiem hay la khong? Virus ton tai bao lau tren mot be mat? Moi nguoi da bi lay benh nhu the nao? Truyen mau trong truong hop nay co an toan hay khong?


Cac bien phap bao ve ca nhan (khau trang, do bao ho) co an toan hay khong? Lieu ban se co du nguon cung cap chung? Neu ca xa hoi ngung tre, lam the nao de ban co duoc nguon thuc pham?


Do thuc su la nhung van de quan trong, va chung da duoc dat ra.


Ong da danh ca tuan o Bac Kinh va Quang Chau, mot thanh pho o mot tinh chiu anh huong lon thu hai trong dich Covid-19. Nhung ong da khong toi Vu Han, noi dich benh bung phat. Tai sao vay?


Toi da khong den bat ky benh vien nao o Trung Quoc va khong dat chan vao Vu Han, boi vi neu toi lam vay, toi so rang minh se khong the quay tro lai. Toi da di xa het muc co the, trong nguong ma khi toi do thi toi van duoc phep quay tro lai Hoa Ky.


*Cap nhat nhung tin tuc moi nhat ve dich Covid-19 tai tam dich Vu Han, Trung Quoc.


Phong van tho san virus, nha dich te hoc nguoi My tinh nguyen di vao giua tam dich Covid-19 - Anh 3.

Toi da di xa het muc co the, trong nguong ma khi toi do thi toi van duoc phep quay tro lai Hoa Ky.


Ong co lien lac voi cac quan chuc Hoa Ky khi o do khong?


Co ban ngay nao toi cung goi cho cac dong nghiep cua minh [tai Vien suc khoe quoc gia va Trung tam kiem soat va phong ngua dich benh Hoa Ky], ke cho ho nhung gi toi dang tim hieu.


Toi da nhan duoc nhung thong tin chinh xac hon cac co quan o My ve so luong ca nhiem, ve nhung gi chung ta da biet va chua biet trong dich benh nay, va toi biet duoc ca nhung ai dang lam gi.


Cac dong nghiep cua ong khong the den Trung Quoc, nhu ong da tung den?


Toi co uy tin vuot troi, va toi co the di bat cu noi nao toi muon. Nhung co the tro lai hay khong thi khong chac.


Mot nghien cuu gan day cho thay te te - mot loai thu an kien ​​co nguy co tuyet chung - co the chinh la dong vat truyen virus sang cho con nguoi tai mot ngoi cho o Vu Han. Lieu o thoi diem nay, viec tim ra loai vat nao la trung gian truyen benh giua nguoi va doi - mot loai noi tieng la be chua virus corona - co con quan trong hay khong?


Toi khong nghi rang hien con co nhieu nguoi an te te, nhung mot so phu nu o Trung Quoc nghi rang no rat tot cho ban neu ban dang cho con bu. Va nhung nguoi dang mac nhieu benh man tinh cung nghi rang te te tot cho suc khoe cua ho.


Tren thuc te, neu chung ta co the thuyet phuc moi nguoi rang co mot loai dong vat hoang da la nguon goc lay truyen virus, va ho khong con gi de nghi ngo dieu do, thi hai loi ich se xuat hien: Toi da doc duoc o dau do khang dinh toi 70% rang te te la loai mang virus. Neu dung, thi dieu do rat tot cho nhung chu te te - no khien moi nguoi nghi rang khong nen an te te nua.


Va dieu do cung cung co mot quan diem, dieu ma toi da noi voi bat ky ai toi tung gap o Trung Quoc: “Nhin xem, cac ngai, toi da noi voi cac ngai dieu nay tu nam 2003, 2004 va 2005, nam nao toi cung noi di noi lai. Chung ta khong the de nhung thi truong dong vat hoang da nhu the ton tai”.


Toi nghi cuoi cung chung ta se co duoc mot cu hich. Dot bung phat dich benh nay co the la dieu kien cho phep chung toi bay to quan diem mot cach dut khoat, boi chinh phu Trung Quoc da thay duoc cai gia dat ma ho phai tra.


Tu nhung gi ong da thay, ong co nghi rang chinh phu Trung Quoc dang xu ly tot cuoc khung hoang nay, cung nhu co the doan duoc nhung gi ho sap lam toi day? Lieu chung ta co the tranh duoc mot tham hoa?


Co nhung nguoi Trung Quoc dang lam viec rat tot - rat tan tam. Toi tu hoi minh, neu co mot o dich nhu the nay xay ra o Hoa Ky, lieu trong so chung ta se co bao nhieu nguoi chiu lam viec suot ngay dem? Toi khong biet. Toi hy vong chung ta khong bao gio phai tra loi cau hoi do.


Nhung cung co nhung dau hieu canh bao som da bi xem nhe.


Phong van tho san virus, nha dich te hoc nguoi My tinh nguyen di vao giua tam dich Covid-19 - Anh 5.

Nha dich te hoc nguoi My Ian Lipkin duoc menh danh la "tho san virus"


Ong da tung den Quang Chau nhieu lan truoc day. Cam giac lan nay co khac hay khong?


Quang Chau bay gio khong con dep nao long nua. Thanh pho ve co ban trong tron. Khong co mot ai tren duong pho. Moi nguoi deu deo khau trang. Hau nhu moi thu deu im bat. Neu ban muon dat ban trong mot nha hang dang mo, khong co kho khan gi nua, chang phai cho doi nhu truoc.


Ong co so minh se nhiem virus khong?


Toi phai noi rang ban than toi khong he chu quan. Toi co lo dieu do. Nhung ban co the bien noi so thanh loi the cua minh. Noi so giup ban nhan thuc ro hon ve moi truong xung quanh va can than hon ve nhung gi ban lam, tu do giam thieu nhung rui ro cho ban than.


Ong da ap dung nhung bien phap phong ngua nao khi o Trung Quoc?


Toi rua tay thuong xuyen va toi deo mot cai khau trang - do thuc su la tat ca nhung gi toi co the lam. Toi co khau trang N95. Toi mang chung sang tu My. Va tat nhien, toi da de lai mot so cho cac dong nghiep o Trung Quoc, quoc gia dang thieu chung.


Toi thuong xuyen deo gang tay, khong phai loai gang tay phau thuat ma la gang tay da khi toi di xe dien, trong nhieu tinh huong khac va o san bay. Do chi la mot bien phap than trong. Toi cung deo gang tay khi di tau dien ngam o New York.


Dau la nhung bai hoc ma chung ta co the rut ra cho nhung dich benh sau nay, neu co?


Chung ta nen som danh gia cao nhung bat thuong xay ra trong linh vuc dich te, truoc khi co thu gi do bung phat. Toi da co gang ket noi cac chuong trinh hop tac quoc te de chu dong giai quyet cac van de nay.


Y tuong la se co mot nhom cac nha nghien cuu san sang cam ket chia se tai nguyen, chia se du lieu va dang ket qua len mot trang web, de khi phat hien ra cac benh truyen nhiem, moi nguoi se tim cach xac dinh rui ro va noi:


A, day la mot cai gi do chung ta co the giai quyet. Chung ta co the lam gi bay gio? No se trong nhu the nao?”


Toi dang co gang gay quy tai tro cho chuong trinh nay, no rat, rat kho khan. Nhung day la dieu toi nghi minh se lam de giup cho the gioi tro nen an toan hon.


Phong van tho san virus, nha dich te hoc nguoi My tinh nguyen di vao giua tam dich Covid-19 - Anh 7.

Tham khao Scientificamerican


Can duy tri ve sinh lop hoc, truong hoc va nha cua nhu the nao de phong chong virus corona? Theo Tri Thuc Tre Link bai goc Copy link

Phỏng vấn "thợ săn virus", nhà dịch tễ học người Mỹ tình nguyện đi vào giữa tâm dịch Covid-19

Đó là điều tôi nghĩ mình sẽ làm để giúp cho thế giới trở nên an toàn hơn.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: