Con người đã từng đứng trước bờ vực của sự tuyệt chủng?

Tất cả những sinh vật tồn tại trên Trái Đất đều có nguy cơ hoặc từng có nguy cơ tuyệt chủng và ngay cả con người cũng không phải là ngoại lệ.


Nhân loại sẽ tuyệt chủng? Nhiều người dường như sẽ gạt bỏ luôn câu hỏi này ra khỏi đầu vì họ cho rằng điều này là không thể. Nhưng trong lịch sử tiến hóa, nhân loại đã từng phải trải qua những cuộc khủng hoảng dân số khiến cho loài người phải đứng trước bờ vực tuyệt chủng. Nhà sinh vật học Gould từng nói: "Nếu lịch sử lặp lại, khả năng xuất hiện của con người gần như bằng không".


Còn khi nói về khái niệm chủng tộc, có thể chúng ta sẽ nghĩ tới sự phân chia theo màu da, nhưng thực sự đây không phải là một cấu trúc sinh học hoàn toàn đúng bởi nó chỉ phản ảnh về sự khác biệt địa lý và khí hậu qua tính trạng bên ngoài.


Trên thực tế, chỉ mất vài ngàn năm để màu da của con người thay đổi. Các nhà khoa học từng phỏng đoán rằng sự khác biệt chủng tộc đã đi theo tốc độ của dòng chảy dân số và xu hướng kết hôn ngày nay mà không còn được phân chia một cách rõ ràng như trước.


Con người đã từng đứng trước bờ vực của sự tuyệt chủng? - Ảnh 1.

Tính đến tháng 4 năm 2019, dân số thế giới đã vượt mốc 7,7 tỷ. Xét về số lượng thì nhân loại đang đứng ở vị trí quán quân khi so với những loài động vật có kích cỡ lớn loài chuột.


Tuy nhiên, từ góc độ di truyền thì sự đa dạng sinh học của nhân loại không hề cao, nói một các khác thì tất cả chúng ta đều rất giống nhau về mặt di truyền.


Cơ thể của chúng ta được tạo thành từ 3 tỷ cặp cơ sở, nhưng chỉ một phần rất nhỏ trong số đó là duy nhất đối với chúng ta. So sánh ngẫu nhiên hai người qua đường, họ có độ tương đồng về mặt di truyền là 99,9%.


So với các loài linh trưởng khác, con người hiện đại giống nhau hơn ở cấp độ di truyền, mặc dù các đặc điểm tính trạng (vẻ bề ngoài) của chúng trông rất khác nhau. Người ta ước tính rằng chỉ một nhóm nhỏ tinh tinh đã có sự đa dạng di truyền hơn tất cả nhân loại đang sống ngày nay.


Con người đã từng đứng trước bờ vực của sự tuyệt chủng? - Ảnh 2.

Sự đa dạng di truyền thấp như vậy cũng có nghĩa là số lượng khổng lồ của nhân loại hiện tại thực sự có thể được truy nguyên từ một số lượng người cực kỳ nhỏ trong lịch sử tiến hóa của loài người. Nói cách khác 7,7 tỷ người trên thế giới ngày nay thực sự có nguồn gốc từ số ít những người còn sống sót trong lịch sử tiến hóa.


Về việc có bao nhiêu trong số những người sống sót này, các nhà khoa học cũng đã đưa ra một số ước tính dựa trên sự khác biệt di truyền ở người hiện tại. Các nghiên cứu cho thấy chỉ có 500 đến 3.000 phụ nữ Homo sapiens có thể có con. Các nghiên cứu cũng cho thấy rằng trong đó chỉ còn 40 đến 600 phụ nữ Homo sapiens sống sót và có khả năng di truyền cho các thế hệ sau.


Và điều đó đồng nghĩa với việc trong lịch sử con người đã từng đứng trước bờ vực tuyệt chủng với số lượng không vượt quá một thị trấn nhỏ ngày nay.


Con người đã từng đứng trước bờ vực của sự tuyệt chủng? - Ảnh 3.

Với một số lượng nhỏ như vậy thì chỉ cần một đợt dịch bệnh hay thảm họa tự nhiên, xung đột môi trường cũng có thể xóa sổ hoàn toàn nhân loại trên Trái Đất.


Cùng với việc khuyết thiếu nền y học hiện đại ở thời bấy giờ, tuổi thọ của con người chỉ là 30 đến 40 năm, nhưng bằng một cách "thần kỳ" nào đó mà con người đã có thể nhanh chóng phục hồi quần thể nhờ vào những lợi thế đặc biệt so với các loài động vật khác, và chỉ với một nhóm nhỏ những người còn sống sót, họ đã trở thành tổ tiên của gần 8 tỷ người trên hành tinh của chúng ta ngày nay.


Tuy nhiên, ngay cả khi số lượng dân số tăng lên, sẽ có sự mất mát nghiêm trọng về đa dạng di truyền của con người. Đây còn được gọi là "hiệu ứng thắt cổ chai", trong đó đề cập đến cái chết của một số lượng lớn cá nhân và sự mất mát nghiêm trọng của biến thể di truyền trong dân số do nhiều lý do.


Ngay cả khi dân số được lọc bởi "nút cổ chai" và mở rộng trở về kích thước ban đầu hoặc thậm chí vượt quá kích thước ban đầu, mức độ biến đổi di truyền của dân số vẫn sẽ không được cải thiện, do đó chúng ta vẫn không thể khôi phục sự đa dạng di truyền đã cạn kiệt nghiêm trọng trong quá khứ.


Con người đã từng đứng trước bờ vực của sự tuyệt chủng? - Ảnh 4.

Vì vậy, chính xác những gì tổ tiên của chúng ta đã trải qua vào thời điểm đó dẫn đến rất ít người sống sót? Trong những phỏng đoán của các nhà khoa học thì có lẽ lỹ thuyết về thảm họa Toba được cho là có tính thuyết phục nhất. Thảm họa Toba được coi là một trận phun trào núi lửa mạnh và khéo dài nhất trong lịch sử, nó được coi là trận phun trào dẫn tới thảm họa toàn cầu.


Con người đã từng đứng trước bờ vực của sự tuyệt chủng? - Ảnh 5.

Thảm họa Toba hay sự kiện siêu phun trào Toba là vụ phun trào siêu núi lửa đã xảy ra tại vị trí ngày nay là hồ Toba ở Sumatra, Indonesia, vào thời gian giữa 69 và 77 ngàn năm trước đây. Đây là một trong những vụ phun trào lớn nhất được biết đến của trái đất, và là sự kiện phun trào siêu núi lửa được nghiên cứu kỹ lưỡng nhất.


Giả thuyết Thảm họa Toba cho rằng sự kiện này gây ra một mùa đông núi lửa toàn cầu dài cỡ 6-10 năm và có thể tiếp theo là thời kỳ suy giảm nhiệt độ dài cỡ 1.000 năm.


Con người đã từng đứng trước bờ vực của sự tuyệt chủng? - Ảnh 6.

Người ta suy đoán rằng vụ phun trào núi lửa đã phun trào tới 2.800 km khối dung nham nóng và tro núi lửa trong một khoảng thời gian ngắn, với khối lượng tương đương với 19 triệu Tòa nhà Empire State.


Khối lượng phun trào này lớn gấp 100 lần khối lượng của vụ phun trào núi lửa lớn nhất trong lịch sử gần đây, đó là phun trào núi Tambora ở Indonesia năm 1815, là vụ phun trào đã khiến năm 1816 thành "năm không có mùa hè" ở Bắc bán cầu.


Giả thuyết này tin rằng tro núi lửa đã bao phủ bầu trời và ngăn chặn một lượng lớn bức xạ Mặt Trời tới Trái Đất gây ra "mùa đông núi lửa" và đẩy Trái Đất rơi vào tình trạng suy giảm nhiệt độ trong hàng ngàn năm. Tổ tiên của loài người thời đó đã trải qua sự suy giảm mạnh về quy mô dân số trong thảm họa môi trường này.


Con người đã từng đứng trước bờ vực của sự tuyệt chủng? - Ảnh 7.

Tuy nhiên, rất nhiều bằng chứng sau đó lại bác bỏ lý thuyết thảm họa Toba. Bằng chứng khảo cổ học cũng chỉ ra rằng việc săn bắn và hái lượm tại các khu định cư của con người ở Ấn Độ không hề bị ảnh hưởng nhiều bởi vụ phun trào núi lửa.


Các trầm tích của hồ Alawi ở Đông Phi cũng cho thấy Trái Đất cũng không hề bị tụt giảm nhiệt độ quá mạnh vào thời điểm đó. Bởi vậy rất khó để có thể khẳng định trận phun trào núi lửa Toba đã khiến cho nhân loại đứng trước bờ vực tuyệt chủng.


Nhưng đánh giá bằng sự khác biệt về mức độ di truyền, nút cổ chai khổng lồ này vẫn tồn tại và tổ tiên của chúng ta thực sự chỉ có một số lượng rất nhỏ vào thời điểm đó. Và có lẽ điều khiến cho dân số loài người trong quá khứ bị tụt giảm nghiêm trọng như vậy có thể là do dịch bệnh hoặc xung đột giữa người với thú, hay chiến tranh giữa người với người, hoặc tất cả chúng.



Tặng người yêu socola màu truyền thống đã lỗi thời rồi, vì thứ socola làm từ vàng này sẽ có màu cầu vồng


Theo Trí Thức Trẻ Link bài gốc Copy link







Con nguoi da tung dung truoc bo vuc cua su tuyet chung?


Tat ca nhung sinh vat ton tai tren Trai Dat deu co nguy co hoac tung co nguy co tuyet chung va ngay ca con nguoi cung khong phai la ngoai le.


Nhan loai se tuyet chung? Nhieu nguoi duong nhu se gat bo luon cau hoi nay ra khoi dau vi ho cho rang dieu nay la khong the. Nhung trong lich su tien hoa, nhan loai da tung phai trai qua nhung cuoc khung hoang dan so khien cho loai nguoi phai dung truoc bo vuc tuyet chung. Nha sinh vat hoc Gould tung noi: "Neu lich su lap lai, kha nang xuat hien cua con nguoi gan nhu bang khong".


Con khi noi ve khai niem chung toc, co the chung ta se nghi toi su phan chia theo mau da, nhung thuc su day khong phai la mot cau truc sinh hoc hoan toan dung boi no chi phan anh ve su khac biet dia ly va khi hau qua tinh trang ben ngoai.


Tren thuc te, chi mat vai ngan nam de mau da cua con nguoi thay doi. Cac nha khoa hoc tung phong doan rang su khac biet chung toc da di theo toc do cua dong chay dan so va xu huong ket hon ngay nay ma khong con duoc phan chia mot cach ro rang nhu truoc.


Con nguoi da tung dung truoc bo vuc cua su tuyet chung? - Anh 1.

Tinh den thang 4 nam 2019, dan so the gioi da vuot moc 7,7 ty. Xet ve so luong thi nhan loai dang dung o vi tri quan quan khi so voi nhung loai dong vat co kich co lon loai chuot.


Tuy nhien, tu goc do di truyen thi su da dang sinh hoc cua nhan loai khong he cao, noi mot cac khac thi tat ca chung ta deu rat giong nhau ve mat di truyen.


Co the cua chung ta duoc tao thanh tu 3 ty cap co so, nhung chi mot phan rat nho trong so do la duy nhat doi voi chung ta. So sanh ngau nhien hai nguoi qua duong, ho co do tuong dong ve mat di truyen la 99,9%.


So voi cac loai linh truong khac, con nguoi hien dai giong nhau hon o cap do di truyen, mac du cac dac diem tinh trang (ve be ngoai) cua chung trong rat khac nhau. Nguoi ta uoc tinh rang chi mot nhom nho tinh tinh da co su da dang di truyen hon tat ca nhan loai dang song ngay nay.


Con nguoi da tung dung truoc bo vuc cua su tuyet chung? - Anh 2.

Su da dang di truyen thap nhu vay cung co nghia la so luong khong lo cua nhan loai hien tai thuc su co the duoc truy nguyen tu mot so luong nguoi cuc ky nho trong lich su tien hoa cua loai nguoi. Noi cach khac 7,7 ty nguoi tren the gioi ngay nay thuc su co nguon goc tu so it nhung nguoi con song sot trong lich su tien hoa.


Ve viec co bao nhieu trong so nhung nguoi song sot nay, cac nha khoa hoc cung da dua ra mot so uoc tinh dua tren su khac biet di truyen o nguoi hien tai. Cac nghien cuu cho thay chi co 500 den 3.000 phu nu Homo sapiens co the co con. Cac nghien cuu cung cho thay rang trong do chi con 40 den 600 phu nu Homo sapiens song sot va co kha nang di truyen cho cac the he sau.


Va dieu do dong nghia voi viec trong lich su con nguoi da tung dung truoc bo vuc tuyet chung voi so luong khong vuot qua mot thi tran nho ngay nay.


Con nguoi da tung dung truoc bo vuc cua su tuyet chung? - Anh 3.

Voi mot so luong nho nhu vay thi chi can mot dot dich benh hay tham hoa tu nhien, xung dot moi truong cung co the xoa so hoan toan nhan loai tren Trai Dat.


Cung voi viec khuyet thieu nen y hoc hien dai o thoi bay gio, tuoi tho cua con nguoi chi la 30 den 40 nam, nhung bang mot cach "than ky" nao do ma con nguoi da co the nhanh chong phuc hoi quan the nho vao nhung loi the dac biet so voi cac loai dong vat khac, va chi voi mot nhom nho nhung nguoi con song sot, ho da tro thanh to tien cua gan 8 ty nguoi tren hanh tinh cua chung ta ngay nay.


Tuy nhien, ngay ca khi so luong dan so tang len, se co su mat mat nghiem trong ve da dang di truyen cua con nguoi. Day con duoc goi la "hieu ung that co chai", trong do de cap den cai chet cua mot so luong lon ca nhan va su mat mat nghiem trong cua bien the di truyen trong dan so do nhieu ly do.


Ngay ca khi dan so duoc loc boi "nut co chai" va mo rong tro ve kich thuoc ban dau hoac tham chi vuot qua kich thuoc ban dau, muc do bien doi di truyen cua dan so van se khong duoc cai thien, do do chung ta van khong the khoi phuc su da dang di truyen da can kiet nghiem trong trong qua khu.


Con nguoi da tung dung truoc bo vuc cua su tuyet chung? - Anh 4.

Vi vay, chinh xac nhung gi to tien cua chung ta da trai qua vao thoi diem do dan den rat it nguoi song sot? Trong nhung phong doan cua cac nha khoa hoc thi co le ly thuyet ve tham hoa Toba duoc cho la co tinh thuyet phuc nhat. Tham hoa Toba duoc coi la mot tran phun trao nui lua manh va kheo dai nhat trong lich su, no duoc coi la tran phun trao dan toi tham hoa toan cau.


Con nguoi da tung dung truoc bo vuc cua su tuyet chung? - Anh 5.

Tham hoa Toba hay su kien sieu phun trao Toba la vu phun trao sieu nui lua da xay ra tai vi tri ngay nay la ho Toba o Sumatra, Indonesia, vao thoi gian giua 69 va 77 ngan nam truoc day. Day la mot trong nhung vu phun trao lon nhat duoc biet den cua trai dat, va la su kien phun trao sieu nui lua duoc nghien cuu ky luong nhat.


Gia thuyet Tham hoa Toba cho rang su kien nay gay ra mot mua dong nui lua toan cau dai co 6-10 nam va co the tiep theo la thoi ky suy giam nhiet do dai co 1.000 nam.


Con nguoi da tung dung truoc bo vuc cua su tuyet chung? - Anh 6.

Nguoi ta suy doan rang vu phun trao nui lua da phun trao toi 2.800 km khoi dung nham nong va tro nui lua trong mot khoang thoi gian ngan, voi khoi luong tuong duong voi 19 trieu Toa nha Empire State.


Khoi luong phun trao nay lon gap 100 lan khoi luong cua vu phun trao nui lua lon nhat trong lich su gan day, do la phun trao nui Tambora o Indonesia nam 1815, la vu phun trao da khien nam 1816 thanh "nam khong co mua he" o Bac ban cau.


Gia thuyet nay tin rang tro nui lua da bao phu bau troi va ngan chan mot luong lon buc xa Mat Troi toi Trai Dat gay ra "mua dong nui lua" va day Trai Dat roi vao tinh trang suy giam nhiet do trong hang ngan nam. To tien cua loai nguoi thoi do da trai qua su suy giam manh ve quy mo dan so trong tham hoa moi truong nay.


Con nguoi da tung dung truoc bo vuc cua su tuyet chung? - Anh 7.

Tuy nhien, rat nhieu bang chung sau do lai bac bo ly thuyet tham hoa Toba. Bang chung khao co hoc cung chi ra rang viec san ban va hai luom tai cac khu dinh cu cua con nguoi o An Do khong he bi anh huong nhieu boi vu phun trao nui lua.


Cac tram tich cua ho Alawi o Dong Phi cung cho thay Trai Dat cung khong he bi tut giam nhiet do qua manh vao thoi diem do. Boi vay rat kho de co the khang dinh tran phun trao nui lua Toba da khien cho nhan loai dung truoc bo vuc tuyet chung.


Nhung danh gia bang su khac biet ve muc do di truyen, nut co chai khong lo nay van ton tai va to tien cua chung ta thuc su chi co mot so luong rat nho vao thoi diem do. Va co le dieu khien cho dan so loai nguoi trong qua khu bi tut giam nghiem trong nhu vay co the la do dich benh hoac xung dot giua nguoi voi thu, hay chien tranh giua nguoi voi nguoi, hoac tat ca chung.



Tang nguoi yeu socola mau truyen thong da loi thoi roi, vi thu socola lam tu vang nay se co mau cau vong


Theo Tri Thuc Tre Link bai goc Copy link

Con người đã từng đứng trước bờ vực của sự tuyệt chủng?

Tất cả những sinh vật tồn tại trên Trái Đất đều có nguy cơ hoặc từng có nguy cơ tuyệt chủng và ngay cả con người cũng không phải là ngoại lệ.
Giới thiệu cho bạn bè
  • gplus
  • pinterest

Bình luận

Đăng bình luận

Đánh giá: